هفته دوازدهم بارداری – چکاپ مادر و نوزاد

هفته دوازدهم بارداری | تغییرات هفته ۱۲ بارداری و هر آنچه باید بدانید 

اگر وارد هفته دوازدهم بارداری شده‌اید باید برای پشت سر گذاشتن سخت‌ترین دوران از حاملگی به شما تبریک بگوییم. از این به بعد علائم بارداری شما کاهش یافته و با آسودگی بیشتر می‌توانید این سفر ۹ ماهه را سپری کنید. 

فرزند شما حالا آنقدر رشد کرده که به اندازه یک لیمو ترش شده است. بسیاری از اندام‌های حیاتی او شکل گرفته و در حال تکامل هستند. 

در این مطلب از مجله‌ی نوزادیار تصمیم داریم در رابطه با هفته 12ام بارداری صحبت کنیم. برای کسب اطلاعات بیشتر در این باره با ما همراه شوید. 

 “By the end of the twelfth week of pregnancy, the fetus is sprouting fingernails, and its face has taken on a more developed profile, with the intestines now in the abdomen and the average crown–rump length being about 2½ inches (61 mm).”

 «تا پایان هفته دوازدهم بارداری، جنین شروع به رشد ناخن‌های انگشتان می‌کند، چهره‌اش شکل توسعه‌یافته‌تری به خود گرفته، روده‌ها اکنون در شکم قرار گرفته‌اند و طول سر تا نشیمنگاه او به‌طور متوسط حدود ۲.۵ اینچ (۶۱ میلی‌متر) است.» منبع 

وضعیت جنین در هفته دوازدهم بارداری

جنین ۱۲ هفته‌ای به طول تقریبی ۵ تا ۷ سانتی‌متر (از سر تا کفل) رسیده و وزن آن حدود ۱۴ گرم است. این اندازه معادل یک لیمو ترش متوسط است. در این مرحله، تمامی ساختارهای اصلی بدن در جای خود قرار گرفته‌اند. اندام‌ها، عضلات و استخوان‌ها کاملاً تشکیل شده و اکنون وارد فاز رشد سریع ابعادی و بلوغ عملکردی می‌شوند. انگشتان دست و پا به طور کامل جدا هستند و ناخن‌ها شروع به رشد کرده‌اند. دستگاه تناسلی به اندازه کافی متمایز شده است. همچنین، مغز و سیستم عصبی به‌سرعت در حال سازماندهی هستند و جنین حرکات غیرارادی (رفلکسی) را در محیط آمنیوتیک انجام می‌دهد. 

در این دوره کلیه ساخت ادرار را آغاز کرده و روده در جای اصلی خود قرار می‌گیرد. جفت آغاز به فعالیت می‌کند و هورمون‌های لازم را می‌سازد. غده هیپوفیز جنین نیز ساخت هورمون را شروع می‌کند. کبد، گلبول قرمز می‌سازد، پوست شفاف‌تر می‌شود و صدای قلب واضح‌تر به گوش می‌رسد. 

جنین ۱۲ هفته چه شکلی است؟

جنین ۱۲ هفته شباهت بسیاری به انسان دارد و دیگر به جنین جانوران شبیه نیست. او اکنون در محل اصلی خود قرار گرفته و به اندازه یک لیمو ترش است. در حالت طبیعی جنین ۱۲ هفته نسبت به هفته نهم بارداری، دو برابر شده است. 

اندازه شکم مادر در هفته دوازدهم بارداری

نمایان شدن شکم در هفته ۱۲ بارداری کاملاً به ویژگی‌های فردی شما بستگی دارد. در این بازه زمانی که سه‌ماهه اول به پایان می‌رسد، رحم به اندازه یک گریپ‌فروت (حدود ۱۰ تا ۱۲ سانتی‌متر) رشد کرده و از داخل لگن بالا می‌آید. اکنون بخش بالایی رحم تقریباً ۲ تا ۴ سانتی‌متر بالاتر از استخوان شرمگاهی قرار می‌گیرد. در بارداری اول، معمولاً شکم هنوز به وضوح مشخص نیست یا فقط کمی سفت‌تر شده است، چون عضلات شکمی قوی هستند و رحم را در جای خود نگه می‌دارند. اگر قبلاً زایمان داشته‌اید، احتمال دارد شکم زودتر و واضح‌تر دیده شود. عواملی مانند ساختار بدنی و میزان افزایش وزن اولیه شما نیز در اندازه ظاهری شکم در این هفته موثر هستند.

جنین در هفته دوازدهم کجای شکم قرار دارد؟ 

در هفته دوازده بارداری، محل قرارگیری جنین در مرکز و قسمت پایینی شکم است. رحم که اکنون به اندازه یک پرتقال بزرگ یا گریپ‌فروت رشد کرده، دیگر به طور کامل در حفره لگنی محصور نیست؛ بلکه قسمت بالای آن (فوندوس) از پشت استخوان شرمگاهی بالا آمده و در ناحیه تحتانی شکم مادر قرار می‌گیرد. 

جنین توسط مایع آمنیوتیک و درون کیسه مخصوص خود احاطه شده و از طریق جفت فعال که به دیواره رحم متصل است، اکسیژن و مواد حیاتی را دریافت می‌کند.

تغییرات بدن مادر در هفته دوازدهم بارداری

علائم هفته دوازدهم حاملگی را در جدول زیر می‌توانید مشاهده کنید: 

علائم شایع	دلیل علمی	راهکار کنترل
کاهش حالت تهوع	افت نسبی سطح هورمون HCG	تمرکز بر رژیم غذایی متعادل و مغذی.
افزایش انرژی	سازگاری بدن با هورمون‌ها و پایان سه ماهه اول	انجام فعالیت بدنی سبک و منظم (پیاده‌روی).
بزرگ شدن شکم و رحم	صعود رحم از لگن به حفره شکمی	پوشیدن لباس‌های راحت و مخصوص بارداری.
یبوست و نفخ	کاهش تحرک روده به دلیل هورمون پروژسترون	افزایش مصرف فیبر و نوشیدن آب کافی.
تیرگی پوست (ملاسما)	افزایش تولید ملانین توسط هورمون‌ها (استروژن)	استفاده روزانه از ضد آفتاب با SPF بالا.
حساسیت و تورم سینه	رشد مجاری شیر و افزایش جریان خون	استفاده از سوتین‌های حمایتی مناسب و بدون فنر.
تغییرات خلقی و نوسانات عاطفی	تأثیر هورمون‌ها بر مواد شیمیایی مغز	خواب کافی، صحبت با همسر یا مشاور، تمرینات تنفسی.
لثه‌های حساس و خونریزی‌دهنده	افزایش جریان خون و تغییرات هورمونی	مسواک زدن آرام و استفاده از نخ دندان؛ ویزیت دندانپزشکی.
افزایش تعریق و گرمای بدن	افزایش متابولیسم و فعالیت غدد عرق	استحمام روزانه، استفاده از لباس‌های نخی و لایه‌لایه.
سرگیجه خفیف	کاهش فشار خون به دلیل افزایش حجم خون	آهسته از حالت نشسته بلند شدن، هیدراته ماندن.
افزایش ترشحات واژینال	افزایش جریان خون در ناحیه لگن	استفاده از پدهای نخی روزانه برای حفظ خشکی.
تکرر ادرار	فشار رحم در حال رشد و افزایش حجم خون	اجتناب از مایعات زیاد شب‌ها، عدم کاهش آب در روز.
افزایش اشتها	پایان تهوع و افزایش نیازهای تغذیه‌ای جنین	مصرف میان‌وعده‌های سالم و کوچک، کنترل وزن.
گرفتگی‌های خفیف پا	کمبود الکترولیت‌ها (مانند منیزیم) یا فشار بر اعصاب	کشش ملایم عضلات ساق پا، مصرف منیزیم (با تأیید پزشک).
سوزش سردل (ریفلاکس)	شل شدن دریچه مری توسط پروژسترون	اجتناب از غذاهای چرب و تند، عدم دراز کشیدن بلافاصله پس از غذا.

خونریزی در هفته دوازدهم بارداری نشانه چیست؟

با اینکه بروز خونریزی در هفته ۱۲ حاملگی در بیشتر زمان بروز می‌کند و معمولا خطری ندارد اما نباید به راحتی از کنار این موضوع عبور کند. 

در صورت بروز خونریزی در دوازدهمین هفته حاملگی باید به پزشک در اولین فرصت اطلاع دهید تا امکان عفونت‌های دستگاه تناسلی، حاملگی خارج رحمی و سقط جنین بررسی گردد. 

در بیشتر مواقع دلیل بروز خونریزی در دوازدهمین هفته حاملگی خونریزی زیرجفتی است. 

لکه بینی در هفته ۱۲ بارداری

به دلیل حساسیت گردن رحم و تغییرات هورمونی برخی از مادران باردار در دوازدهمین هفته بارداری لکه بینی را تجربه می‌کنند. لکه بینی در این هفته معمولا به رنگ‌های صورتی، قهوه‌ای و قرمز دیده می‌شود. 

چنانچه لکه بینی با تب، درد و ترشحات بدبو همراه شد، نیاز است هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید. 

کمردرد در هفته دوازدهم بارداری

احساس کمردرد در هفته ۱۲ حاملگی بسیار شایع است. متخصصان بر این باورند دلیل اصلی این عارضه ترشح هورمون ریلاکسین بوده که رباط‌های لگن را شل می‌کند تا بدن برای زایمان آماده شود. به دنبال شب شدن رباط‌های لگن، به کمر فشار بیشتری وارد شده و درد در این ناحیه احساس می‌شود. علاوه‌بر این با بزرگ شدن رحم و جنین، وزن شما بیشتر شده و مرکز تعادل بدنتان تغییر می‌کند. این تغییر باعث می‌شود برای حفظ تعادل، ناخودآگاه به کمرتان فشار بیشتری وارد کنید و در قسمت پایینی کمر شاهد دردهای خفیف تا متوسط باشید.

درد واژن در هفته دوازدهم بارداری

درد واژن در هفته دوازدهم حامله بودن معمولا به دلیل افزایش شدید جریان خون و احتقان ناحیه لگنی تحت تأثیر استروژن و پروژسترون بروز می‌کند. علاوه‌بر این فشار رحم بر اعصاب لگن و گردن رحم می‌تواند دردهای تیرکشنده موقتی در واژن ایجاد کند. 

اگر درد واژن با ترشحات غیرطبیعی، خارش یا سوزش همراه باشد، باید احتمال عفونت‌های واژینال مانند کاندیدیازیس را در نظر گرفت و برای درمان به پزشک مراجعه کرد.

درد زیر شکم در هفته دوازدهم بارداری

بروز مشکلات گوارشی در هفته ۱۲ بارداری مانند نفخ، یبوست، تجمع گاز و همچنین فشار جنین به شکم برای بزرگ‌تر شدن باعث می‌شود تا مادران باردار در این باره زمانی زیر شکم درد خفیفی را تجربه کنند. 

دل درد در هفته دوازدهم بارداری

دل درد یا گرفتگی شکمی خفیف در هفته ۱۲ بارداری به دلیل رشد رحم و کشیدگی رباط‌های نگه‌دارنده آن یا مشکلات گوارشی نظیر یبوست و نفخ بروز می‌کند. این دردها معمولاً دوطرفه و شبیه به دردهای قاعدگی هستند. 

لازم به ذکر است عفونت ادراری یا استرس نیز می‌تواند موجب بروز دل درد در بارداری شود. 

ترشح در هفته دوازدهم بارداری

افزایش ترشحات واژینال (لوکوره) در هفته دوازدهم بارداری یک پدیده فیزیولوژیک است که به علت افزایش سطح استروژن و خون‌رسانی بیشتر به واژن رخ می‌دهد. این ترشحات طبیعی به رنگ سفید شیری یا شفاف، بدون بو و بدون خارش هستند و مانع عفونت رحم می‌شوند. 

توجه داشته باشید اگر ترشح داری رنگ غیر عادی و بوی بد داشته باشد یا با خارش و سوزش همراه شود، نشانه عفونت باکتریایی یا قارچی است و باید هر چه سریع‌تر درمان شود. 

کاهش حالت تهوع در هفته ۱۲ بارداری

کاهش حالت تهوع در هفته ۱۲ بارداری فرایندی طبیعی بوده که نشان می‌دهد بارداری وارد مرحله جدی شده است. دلیل اصلی این اتفاق، افت سطح هورمون گنادوتروپین جفتی انسانی (hCG) است. سطح hCG پس از رسیدن به اوج خود در حدود هفته دهم بارداری، روند کاهشی میابد. در این مرحله جفت مسئولیت بیشتری در تولید هورمون‌ها به عهده می‌گیرد. در نتیجه شدت تهوع صبحگاهی به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد. 

علت سردرد در هفته دوازدهم بارداری

سردرد در هفته ۱۲ بارداری معمولاً به دلیل تغییرات شدید هورمونی است که در این دوره رخ می‌دهد و می‌تواند روی رگ‌های خونی تأثیر بگذارد. علاوه بر این، عواملی مثل کم‌آبی بدن، خستگی زیاد، استرس یا نداشتن خواب کافی می‌توانند باعث تشدید سردرد شوند. گاهی اوقات نیز قطع ناگهانی مصرف کافئین موجب بروز سردرد می‌شود. متخصصان توصیه می‌کنند برای کاهش سردرد، به اندازه کافی آب بنوشید و استراحت کنید. اگر سردردتان شدید و ادامه دار بود، حتماً به پزشک مراجعه نمایید. 

 

سونوگرافی هفته دوازدهم بارداری 

سونوگرافی در دوازده هفتگی حاملگی صدای قلب جنین را با وضوح بیشتری نشان می‌دهد. مادرانی که تا پیش از این موفق به شنیدن صدای قلب جنین خود نشده‌اند حالا می‌توانند برای اولین بار صدای تپش‌های او را بشنوند. 

سونوگرافی در این هفته همچنین سن دقیق بارداری، تکامل اندام‌ها و وضعیت جنین در شکم را نشان خواهد داد. 

آزمایش هفته دوازدهم بارداری 

در هفته دوازده حاملگی اگر آزمایش‌های زیر قبلا انجام نشده باشد، توسط پزشک تجویز می‌گردد: 

نوع آزمایش	نام فاکتور بررسی شونده با است مورد نظر	هدف اصلی از بررسی
بررسی وضعیت خون مادر	CBC یا شمارش کامل خون	ارزیابی کم‌خونی (آنمی)، وضعیت پلاکت‌ها و گلبول‌های سفید برای تشخیص عفونت.
ایمنی‌شناسی	تعیین گروه خونی (ABO و Rh)	مشخص کردن فاکتور Rh مادر. اگر Rh منفی باشد، اقدامات پیشگیرانه برای ناسازگاری Rh با جنین ضروری است.
کنترل قند خون	Fasting Glucose یا قند خون ناشتا	تشخیص قند خون بالا یا دیابت پنهان که نیاز به مدیریت فوری در بارداری دارد.
بررسی عفونت‌های TORCH	توکسوپلاسموز، سرخجه (روبلا)، سیتومگالوویروس (CMV) و هرپس (HSV)	بررسی ایمنی بدن مادر و وجود عفونت‌های فعالی که می‌توانند آسیب جدی به جنین وارد کنند.
بررسی عفونت‌های مقاربتی	سفلیس (VDRL/RPR)، هپاتیت B (HBsAg) و C، HIV	تشخیص بیماری‌های عفونی که قابلیت انتقال از مادر به جنین را دارند و نیاز به درمان دارند.
بررسی ادرار	Urine Analysis و کشت ادرار	تشخیص پروتئین در ادرار (نشانه‌ی پره‌اکلامپسی احتمالی) و عفونت‌های بدون علامت مجاری ادراری (UTI).
بررسی عملکرد تیروئید	TSH (هورمون محرک تیروئید)	ارزیابی عملکرد غده تیروئید مادر؛ کم‌کاری تیروئید می‌تواند بر رشد عصبی جنین تأثیر بگذارد.

آزمایش ژنتیک در هفته دوازدهم بارداری 

اگر در خانواده یا اقوام سابقه ابتلا به بیماری‌های ژنتیکی و ارثی را دارید، سن‌تان زمان باردار شدن بیش از ۳۵ سال بوده و با همسر خود فامیل هستید برای تضمین سلامت فرزند خود به مشاور ژنتیک مراجعه کنید. مشاور ژنتیک با توجه به شجره شما تست‌های ژنتیکی خاصی را برای اطمینان از سلامت جنین تجویز خواهد کرد. 

یکی از مهم‌ترین تست‌های ژنتیکی هفته دوازدهم، غربالگری ژنتیکی سه ماهه اول است که ریسک ناهنجاری‌های کروموزومی را بررسی می‌کند. 

هفته دوازدهم بارداری و تعیین جنسیت

عدم رشد و تکامل کافی اندام‌های جنسی جنین باعث می‌شود تا جنسیت او در هفته دوازدهم مشخص نباشد. متخصصان توصیه می‌کنند برای اطلاع از جنسیت فرزند خود تا ۱۷ هفته از بارداری صبر کنید. اگر به هر دلیلی قبل از این بازه زمانی دوست دارید از جنسیت جنین خود مطلع شوید، تست غیرتهاجمی قبل از تولد (NIPT) می‌تواند ایده خوبی برای شما باشد. 

سقط جنین در هفته دوازدهم

با اینکه ریسک سقط جنین نسبت به هفته اول بارداری بسیار کمتر است اما صفر نیست. مادران بارداری که سقط جنین را در هفته دوازدهم تجربه کرده‌اند معمولا خونریزی، تب، درد شدید دل و کمر، جدا شدن لخته و … را گزارش می‌کنند. 

هفته دوازدهم بارداری چی بخوریم؟

در هفته دوازدهم حاملگی پیروی از یک رژیم غذایی استاندارد برای سلامت مادر و جنین الزامی است. در جدول زیر می‌توانید مواد غذایی پیشنهادی برای مصرف در این هفته را مشاهده کنید. 

گروه غذایی	مثال‌های غذایی متنوع و گسترده	میزان مصرف حدودی روزانه/هفتگی
پروتئین‌های ضروری	تخم مرغ آب‌پز یا املت، سینه مرغ گریل شده، گوشت قرمز کم‌چرب، ماهی‌های کم‌جیوه (مانند سالمون یا قزل‌آلا)، ماست یونانی.	۳ تا ۴ واحد در روز (هر واحد تقریباً ۹۰ گرم گوشت پخته یا ۱ عدد تخم مرغ)
سبزیجات برگ سبز و رنگی	کلم پیچ، اسفناج پخته، کلم بروکلی، فلفل دلمه‌ای زرد، هویج خام، کدو حلوایی بخارپز، کنگر فرنگی.	۳ تا ۵ واحد در روز (هر واحد ۱ لیوان خام یا نصف لیوان پخته)
غلات کامل و فیبر بالا	نان چاودار یا سبوس‌دار، جو دو سر پرک، کینوا، برنج قهوه‌ای، بلغور، گندم سیاه.	۶ تا ۸ واحد در روز (هر واحد ۱ برش نان یا نصف لیوان غلات پخته)
لبنیات و کلسیم	شیر پاستوریزه کم‌چرب، پنیر کاتیج، ماست پروبیوتیک (کم‌شکر)، پنیر موتزارلا (پاستوریزه).	۳ تا ۴ واحد در روز (هر واحد ۱ لیوان شیر یا ماست)
میوه‌های آنتی‌اکسیدانی	انواع توت‌ها (بلوبری، توت فرنگی)، پرتقال و نارنگی، کیوی، گلابی، سیب با پوست، آلو، انجیر.	۲ تا ۴ واحد در روز (هر واحد ۱ میوه متوسط یا ۱/۲ لیوان میوه خردشده)
چربی‌های مفید و روغن‌ها	روغن زیتون فرا بکر، آووکادو، گردو، دانه‌های کدو تنبل، تخمه آفتابگردان، کره بادام طبیعی.	۴ تا ۵ واحد در روز (هر واحد ۱ قاشق چایخوری روغن یا ۱ قاشق غذاخوری آجیل)
حبوبات	عدس، نخود، لوبیا قرمز، لوبیا چیتی، ماش، لپه.	۳ تا ۴ بار در هفته (به عنوان منبع آهن غیر هِم، فیبر و پروتئین گیاهی)
آب و مایعات	آب تصفیه‌شده، دمنوش‌های گیاهی بی‌خطر و بدون کافئین (مانند نعناع)، آب نارگیل، آب رقیق‌شده میوه‌ها.	۸ تا ۱۰ لیوان آب در روز (حداقل)

مکمل‌ های هفته دوازدهم حاملگی 

بدن مادر در هفته دوازدهم حاملگی به مواد مغذی و معدنی بسیاری نیاز دارد که با تغذیه تامین می‌شود. در صورتی که تغذیه نتواند تمامی مواد مورد نیاز را به بدن برساند، پزشک معمولا مکمل‌های زیر را تجویز می‌کند. 

مکمل	میزان مورد نیاز روزانه	اهمیت و نقش در هفته ۱۲ بارداری
اسید فولیک (فولات)	۴۰۰ تا ۶۰۰ میکروگرم	حیاتی برای پیشگیری از نقص لوله عصبی (که در این مرحله تشکیل آن به پایان می‌رسد)، تولید سلول‌های خونی و ساخت DNA.
آهن	۲۷ میلی‌گرم	ضروری برای افزایش حجم خون مادر و انتقال اکسیژن به جنین؛ جلوگیری از کم‌خونی (آنمی) مادر که می‌تواند عوارضی در پی داشته باشد.
کلسیم	۱۰۰۰ تا ۱۳۰۰ میلی‌گرم	پایه‌ای برای تشکیل استخوان‌ها و دندان‌های جنین؛ حفظ تراکم استخوان‌های مادر در برابر جذب کلسیم توسط جنین.
ویتامین D	۶۰۰ تا ۸۰۰ واحد بین‌المللی (IU)	کمک به جذب مؤثر کلسیم و فسفر برای رشد اسکلتی جنین و حمایت از عملکرد سیستم ایمنی.
ید (Iodine)	۲۲۰ میکروگرم	عنصری کلیدی برای تولید هورمون‌های تیروئید مادر، که برای رشد و تکامل مغز و سیستم عصبی جنین ضروری است.
ویتامین C	۸۵ میلی‌گرم	تقویت سیستم ایمنی، بهبود جذب آهن از دستگاه گوارش و نقش در سنتز کلاژن برای تشکیل بافت‌های جنین (مانند استخوان و پوست).
روی (Zinc)	۱۱ تا ۱۳ میلی‌گرم	دخالت مستقیم در ساختار DNA، تقسیم سریع سلولی و رشد و نمو سالم جنین.
اسیدهای چرب امگا-۳ (DHA/EPA)	۲۰۰ تا ۳۰۰ میلی‌گرم DHA	حیاتی برای توسعه و تکامل بهینه مغز، چشم‌ها و سیستم عصبی مرکزی جنین در حال رشد.

مصرف خودسر مکمل‌های زیر به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود. بنابراین الزامی است قبل از مصرف حتما با پزشک خود مشورت کنید. 

نزديكی در هفته دوازدهم بارداری

داشتن رابطه جنسی در هفته دوازدهم بارداری هیچ منع پزشکی ندارد. مگر اینکه به دلیل عفونت، سقط مکرر یا خونریزی پزشک شما را از انجام این کار منع کرد. 

تغییرات هورمونی در هفته دوازدهم بارداری می‌تواند تاثیر مستقیمی بر میل جنسی افراد داشته باشد و موجب کاهش یا افزایش میل جنسی شود. 

متخصصان توصیه می‌کنند در دوران بارداری از انجام روابط جنسی خشن و همچنین نفوذ عمیق بپرهیزید و در پوزیشن‌های بارداری قرار گیرید. 

بایدها و نبایدهای هفته دوازدهم باردرای

در هفته دوازدهم حاملگی باید تلاش کنید تا پیش از قبل به سلامت خود و جنین‌تان اهمیت دهید. به همین دلیل توصیه می‌شود نکات زیر را رعایت کنید. 

• به هیچ عنوان سراغ الکل و دخانیات نروید. سعی کنید تا حد امکان در محیط‌هایی که الکل و دخانیات مصرف می‌شود نیز حضور پیدا نکنید. 
• پیاده‌روی را جدی بگیرید و سبک زندگی فعالی داشته باشید. کم تحرکی به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود. 
• انجام لیزر برای دفع موهای زائد و استفاده از کرم‌ها و محصولات مو بر در بارداری ممنوع است. برای حذف موهای خود ژیلت را امتحان کنید. 
• از مصرف غذاهای بسیار چرب، بسیار شیرین و نوشیدنی‌های گازدار بپرهیزید.
• به استراحت خود توجه کنید و خوب بخوابید. 
• روزانه ۸ تا ۱۰ لیوان آب بنوشید. 
• با انجام تمرینات کگل، عضلات کف لگن خود را قوی کنید تا زایمان راحت‌تری داشته باشید. 

علائم نیازمند مراجعه به پزشک در هفتۀ دوازدهم حاملگی 

چنانچه در هفته دوازدهم حاملگی یکی از علائم زیر را تجربه کردید، زمان را از دست ندهید و هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید: 

• درد شدید در کمر و شکم 
• خونریزی و لکه بینی سنگین 
• افزایش فشار خون 
• سردرد و سرگیجه شدید
• التهاب ناگهانی صورت و دست‌ها 
• اختلال بینایی 
• غش کردن 
• حالت تهوع و استفراغ زیاد 
• بالا بودن تب 
• بدبو بودن ترشحات واژینال 

نتیجه‌ گیری بررسی هفته 12 ام بارداری

در این مطلب به بررسی هفته دوازدهم بارداری پرداختیم و اطلاعاتی را در این باره بیان کردیم. اگر در حال سپری این هفته از بارداری خود هستید، توجه به نکاتی که ذکر کردیم به شما کمک خواهد کرد تا با خیالی آسوده‌‌تر پیش روید. برای انجام آزمایشات بارداری در منزل می‌توانید روی کمک ما و متخصصان‌مان در مجموعه نوزادیار حساب باز کنید. برای دریافت مشاوره رایگان و کسب اطلاعات بیشتر با شماره تلفن ‎09302525155 تماس بگیرید. 

منبع: 

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39431605/

https://obgyn.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/uog.1775.com

https://www.apollopharmacy.in/momverse/cl/pregnancy-week-12.com