زردی نوزاد از شیر مادر – علل، درمان و مدیریت آن

زردی شیر مادر چیست؟

زردی شیر مادر (Breast milk jaundice)، نوعی نادر از زردی نوزاد است که نسبت به سایر زردی‌ها خطر کمتری دارد. در هنگام بروز این نوع زردی معمولا این سوال برای والدین پیش خواهد آمد که آیا باید شیردهی را ادامه داد یا خیر؟ این نوع زردی می‌تواند خطرناک باشد؟ زردی ناشی از شیر مادر چقدر طول خواهد کشید؟

در این مطلب از مجله‌ی نوزادیار تصمیم داریم در رابطه با زردی نوزاد از شیر مادر صحبت کنیم، بنابراین اگر دوست دارید در این مورد اطلاعات بیشتری کسب کنید، با ما همراه شوید.

Breast milk jaundice is a type of prolonged unconjugated hyperbilirubinemia that occurs in otherwise healthy, breastfed infants and is hypothesized to be related to substances in human milk that inhibit bilirubin conjugation and excretion. منبع

ترجمه فارسی:

«زردی ناشی از شیر مادر نوعی افزایش بیلی‌روبین غیرکانژوگه و طولانی‌مدت است که در نوزادان سالمی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند رخ می‌دهد و فرض بر این است که به دلیل وجود برخی مواد در شیر انسان است که باعث مهار فرآیند کانژوگاسیون و دفع بیلی‌روبین می‌شود.»

زردی ناشی از شیر مادر

زردی ناشی از شیر مادر نوعی زردی است که در نوزادان سالمی که به موقع متولد شده‌اند از هفته دوم تولد به بعد رخ می‌دهد(مقاله علت زردی نوزاد چیست؟ پیشنهاد می شود مطالعه کنید). در این نوع زردی، ماده‌ای در شیر مادر موجود است که تجزیه و تحلیل بیلی‌روبین را با چالش روبه‌رو می‌کند. همین موضوع باعث می‌شود تا میزان بیلی‌روبین خون افزایش یافته و زردی ایجاد شود.

جالب است بدانید زردی شیر مادر، کم خطرترین نوع زردی است و در اکثر موارد حتی به درمان نیاز نخواهد داشت و خودبه‌خود رفع می‌شود.

انواع زردی شیر مادر

زردی نوزاد مربوط به شیر مادر را می‌توان به دو دسته کلی تقسیم کرد:

• زردی ناشی از مصرف کم شیر مادر: در این نوع زردی نوزاد به اندازه کافی شیر دریافت نمی‌کند یا شیر مادر مواد معدنی و مغذی مورد نیاز را به بدن نوزاد نمی‌رساند. در چنین شرایطی معمولا پزشک از مادر می‌خواهد تعداد دفعات شیردهی به نوزاد را حداقل به 8 بار برساند. در صورتی که زردی کاهش نیاید، درمان زردی نوزاد با شیر خشک، توصیه می‌شود.
• زردی مواد شیمیایی شیر مادر: در صورتی که مشخص شود شیردهی به صورت مکرر انجام می‌گیرد و شیر مادر مواد مورد نیاز بدن نوزاد را تامین می‌کند اما دارای مواد شیمیایی است که مانع تجزیه بیلی‌روبین می‌شود، زردی نوزاد ناشی از شیر مادر تشخیص داده می‌شود.

زردی شیر مادر چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشکان برای تشخیص زردی ناشی از شیر مادر (Breast milk jaundice)، ابتدا معاینه فیزیکی نوزاد را انجام می‌دهند. آن‌ها تغییر رنگ پوست و سفیدی چشم را بررسی می‌کنند. تشخیص قطعی این عارضه بر پایه فرآیند حذف سایر احتمالات است؛ یعنی پزشک باید ابتدا بیماری‌های زمینه‌ای نظیر ناسازگاری گروه‌های خونی (Rh یا ABO)، نقص آنزیمی یا عفونت‌های نوزادی را رد کند.

اصلی‌ترین روش تشخیصی، اندازه‌گیری سطح بیلی‌روبین خون از طریق آزمایش خون (Serum Bilirubin) می‌باشد. در موارد خاص، پزشک از دستگاه بیلی‌روبین‌متر پوستی (TBC) استفاده می‌کند که بدون سوزن، میزان زردی را از روی سطح پوست تخمین می‌زند. اگر نوزاد به خوبی وزن می‌گیرد، تعداد دفعات ادرار و مدفوع او طبیعی است و هیچ علامتی از بیماری ندارد، اما سطح بیلی‌روبین غیرمستقیم او در هفته دوم تولد همچنان بالا مانده است، تشخیص نهایی زردی شیر مادر خواهد بود.

زردی ناشی از شیر مادر چه مدت طول می‌کشد؟

زمان ماندگاری زردی شیر مادر بسیار طولانی‌تر از زردی فیزیولوژیک است. این نوع زردی معمولاً از پایان هفته اول تولد آغاز می‌شود و در هفته دوم یا سوم به اوج خود می‌رسد. در اکثر نوزادان، سطح بیلی‌روبین به صورت تدریجی کاهش می‌یابد، اما ممکن است رنگ زرد پوست بین ۳ تا ۱۲ هفته (حدود یک تا سه ماه) باقی بماند.

اگر سطح بیلی‌روبین در محدوده خطر نباشد و نوزاد تحت نظر متخصص اطفال باشد، زردی پوستی ناشی از شیر مادر، خطرناک نخواهد بود.

برخلاف سایر زردی‌های نوزادی، زردی ناشی از شیر، در صورت مدیریت صحیح، به سرعت برطرف نمی‌شود. در واقع می‌توان گفت وجود مواد خاصی در شیر مادر که دفع بیلی‌روبین را از روده کند می‌کنند، طول زمان درمان را افزایش می‌دهد. با بلوغ کبد نوزاد و تکامل سیستم گوارشی، بدن توانایی دفع کامل بیلی‌روبین را پیدا کرده و علائم زردی به طور کامل رفع می‌شوند.

درمان زردی ناشی از شیر مادر

همان گونه که قبل‌تر نیز اشاره کردیم در اکثر موارد زردی شیر مادر به صورت خودبه‌خود درمان شده و نیازی به دریافت خدمات پزشکی ندارد. در برخی شرایط نیز دیده می‌شود که با گذشت زمان همچنان میزان بیلی‌روبین خون بالا است، در چنین شرایطی استفاده از دستگاه فتوتراپی برای درمان زردی شیر مادر الزامی است.

قبل از اجاره دستگاه فتوتراپی برای درمان زردی نوزاد باید متخصص کودکان مشورت کنید تا بهترین دستگاه با توجه به شرایط نوزاد شما مشخص گردد.

قطع شیر مادر برای درمان زردی

در صورت تشخیص زردی نوزاد شیر مادر پزشک توصیه می‌کنند شیردهی همچنان ادامه یابد. اگر وضعیت زردی تشدید شود و کاهش میزان بیلی‌روبین خون دیده نشود ممکن است توصیه گردد شیردهی به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت قطع شود. در این بازه زمانی برای شیر دادن به نوزاد می‌توانید سراغ انواع شیر خشک بروید.

این نکته را فراموش نکنید که به هیچ عنوان نباید به بهانه زردی نوزاد ناشی از شیر مادر، شیردهی بدون توصیه پزشک قطع شود. زیرا این کار می‌تواند سلامت نوزاد را به خطر بیاندازد.

نوزادیار؛ بهترین مجموعه برای اجاره دستگاه زردی نوزاد

اگر نوزاد شما از زردی شیر مادر یا دیگر انواع زردی رنج می‌برد و به دنبال یک مجموعه معتبر برای اجاره دستگاه زردی نوزاد هستید، نوزادیار بهترین گزینه برای شما خواهد بود.

تضمین کیفیت خدمات درمان زردی ارائه شده، تضمین عودت وجه در صورت عدم درمان، تنوع دستگاه‌های زردی موجود، دارای مجوز از وزارت بهداشت برای فعالیت، پشتیبانی دائمی در فرآیند درمان و … باعث شده تا از نوزادیار به عنوان بهترین مجموعه برای اجاره دستگاه زردی نوزاد در تهران یاد شود.

جهت مشاوره رایگان و درخواست اجاره دستگاه زردی نوزاد، همین حالا بدون از دست دادن زمان با شماره تلفن 09302525155 تماس بگیرید.