دستورالعمل ناشتایی قبل از نمونه گیری

توصیه‌های کلی آزمایش خون

1) زمان ناشتایی توسط کارشناسان نوزادیار به شما اعلام می‌شود. با توجه به اینکه کاهش یا افزایش زمان ناشتایی ممکن است روی نتایج آزمایش اثر بگذارد، لطفاً مدت زمان ناشتایی را رعایت بفرمایید

2) شب قبل از انجام آزمایش شام سبک میل کنید.

3) در مدت زمان ناشتایی از خوردن هرگونه مواد غذایی مانند آبمیوه و نوشیدنی (به جز آب)، آدامس، خوشبو کننده دهان، قرص‌های نرم کننده گلو و غیر خودداری بفرمایید.

مسواک زدن در زمان ناشتایی بلامانع است.

4) مصرف آب در زمان ناشتای بلامانه می‌باشد مگر آنکه توسط پزشک محدودیت در مصرف آب مشخص شده باشد.

5) مصرف انواع دخانیات در زمان ناشتایی ممنوع می‌باشد.

6) قبل از نمونه گیری نمونه گیر را از سوابق قبلی بیماری و داروهای مصرفی خود مطلع کنید تا در شرح حال شما یادداشت کند. داروهای مصرفی خود را مطابق با نظر پزشک در زمان ناشتایی مصرف و یا قطع کنید.

7) بعد از انجام نمونه گیری برای جلوگیری از کبود شدن آرنج خود را خم نکنید بلکه صاف بگیرید و پنبه را حدود ۳ دقیقه روی محل نمونه گیری فشار دهید.

8) لطفاً خوراکی شیرینی را تهیه بفرمایید تا بعد از نمونه گیری میل کنید تا ناشتایی حال شما را بعد از نمونه گیری بد نکند.

دستورالعمل قند خون ۲ ساعته (2hpp)

قبل از انجام آزمایش باید حداقل ۸ ساعت ناشتا باشید.

اولین نمونه خون بعد از گذشت حداقل ۸ ساعت از ناشتایی از شما گرفته می‌شود.

بعد از نمونه گیری اول صبحانه معمولی خود را میل کنید. حدوداً دو ساعت بعد از خوردن اولین لقمه صبحانه نمونه گیری دوم انجام می‌شود.

در طی دو ساعت فاصله بین نمونه‌گیری اول و دوم از خوردن هرگونه خوراکی به جز آب و همچنین تحرک زیاد و مصرف دخانیات خودداری بفرمایید.

مصرف داروهای کاهنده قند با نظر پزشک در روز نمونه گیری قطع شود.

دستورالعمل آزمایش تحمل قند (GTT)

حداقل زمان ناشتایی برای این آزمایش ۸ ساعت می‌باشد.

بعد از گذشت حداقل ۸ ساعت از زمان ناشتایی اولین نمونه گیری انجام می‌شود.

بعد از اولین نمونه گیری با توجه به دستور پزشک و یا به ازای هر کیلوگرم وزن بدن ۱.۷۵ گرم تا حداکثر ۷۵ گرم پودر قند به شما داده می‌شود، تا بعد از مخلوط کردن با آب به آرامی و طی مدت زمان ۵ دقیقه میل کنید.( از افزودن هر گونه ماده‌ی دیگر برای تغییر طعم محلول خودداری بفرمایید).

حدوداً دو ساعت بعد از خوردن محلول قندی، نمونه گیری دوم انجام می‌شود.

آزمایش هورمون‌های تیروئیدی

این آزمایشات نیاز به ناشتایی ندارد ولی ممکن است مصرف غذا و بالا رفتن چربی روی آزمایشات تاثیر بگذارد به همین علت بهتر است چند ساعت قبل از انجام آزمایش غذا نخورید.

آزمایش تست‌های کبدی

این آزمایشات نیاز به ناشتایی ندارند ولی بهتر است چند ساعت قبل از انجام آزمایش غذا نخورید در صورتی که از داروهای ضد صرع مانند فنوباربیتال و فنیتوئین استفاده می‌کنید به نمونه گیری اطلاع دهید تا در شرح حال شما ثبت گردد.

آزمایش آهن و TIBC

برای انجام این آزمایشات حداقل ۱۲ ساعت قبل از انجام آزمایش از مصرف مکمل آهن و گوشت قرمز خودداری بفرمایید.

آزمایش PT و PTT

نمونه گیری باید نیم ساعت قبل از مصرف داروهای وارفارین برای PT و هپارین برای PTT باید باشد.

 

سوالات متداول به همراه پاسخ کامل

۱. چرا باید قبل از برخی آزمایش ها ناشتا باشیم؟

ناشتایی برای برخی از ازمایشات خون ضروری است، زیرا مصرف غذا و نوشیدنی ها می تواند بر نتایج تاثیر بگذارد. به عنوان مثال، خوردن مواد غذایی باعث افزایش قند و چربی در خون می شود و ممکن است نتیجه آزمایش قند خون یا تری گلیسیرید را به اشتباه بالا نشان دهد.

۲. مدت زمان ناشتایی چقدر است؟ مدت زمان ناشتایی بسته به نوع آزمایش متفاوت است. به طور کلی، برای اکثر ازمایشات بین ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتایی کامل لازم است. مهم است که همیشه از پزشک یا کارشناس ازمایشگاه خود در مورد مدت زمان دقیق سوال کنید.

۳. چه چیزهایی را می توان در طول ناشتایی مصرف کرد؟

• آب: نوشیدن آب در طول ناشتایی نه تنها مجاز است، بلکه توصیه نیز می شود. آب به هیدراته ماندن بدن کمک کرده و رگ ها را برای نمونه گیری راحت تر می کند.
• مسواک زدن: مسواک زدن بلامانع است، اما از بلعیدن خمیر دندان خودداری کنید.
• داروها: در مورد مصرف داروهای خود در طول ناشتایی، حتما با پزشک یا کارشناس ازمایشگاه مشورت کنید. برخی داروها را می توان مصرف کرد و برخی دیگر باید با دستور پزشک قطع شوند.

۴. چه چیزهایی را نباید در طول ناشتایی مصرف کرد؟

• غذا و نوشیدنی ها: هرگونه غذا، از جمله میوه ها، سبزیجات و نان ممنوع است. همچنین از مصرف نوشیدنی های شیرین مانند ابمیوه، نوشابه و چای یا قهوه شیرین خودداری کنید.
• آدامس و قرص های نرم کننده گلو: این مواد حاوی قند هستند و می توانند نتیجه آزمایش را تحت تاثیر قرار دهند.
• سیگار کشیدن: استعمال دخانیات می تواند بر برخی هورمون ها و نتایج ازمایش ها تاثیر بگذارد و بهتر است از آن پرهیز کنید.

۵. چه ازمایش هایی نیاز به ناشتایی دارند؟

• آزمایش قند خون ناشتا (FBS): این ازمایش نیاز به ۸ تا ۱۰ ساعت ناشتایی دارد.
• آزمایش چربی خون (تری گلیسیرید، کلسترول): این ازمایش ها معمولا نیاز به ۹ تا ۱۲ ساعت ناشتایی دارند.
• آزمایش قند خون ۲ ساعته (2hpp) و تست تحمل قند (GTT): برای این تست ها معمولا شب قبل از ازمایش نیاز به ناشتایی است.
• برخی ازمایش های کبدی، کلیوی و هورمونی: برای اطمینان از صحت نتایج، پزشک ممکن است برای این ازمایش ها نیز ناشتایی را توصیه کند.

۶. اگر به اشتباه چیزی خوردم چه کار کنم؟

اگر قبل از نمونه گیری به اشتباه چیزی خوردید یا نوشیدید، به هیچ عنوان این موضوع را پنهان نکنید. حتما به مسئول نمونه گیری اطلاع دهید تا تصمیم بگیرد که ایا می توان ازمایش را انجام داد یا باید به روز دیگری موکول شود. پنهان کردن این موضوع منجر به نتیجه گیری اشتباه و تشخیص نادرست می شود.

۷. مراقبت های بعد از نمونه گیری چیاست؟

پس از نمونه گیری، حتما برای جلوگیری از خون مردگی یا کبودی، ارنج خود را صاف نگه دارید و پنبه را به مدت ۳ دقیقه روی محل نمونه گیری فشار دهید. همچنین برای جلوگیری از ضعف و سرگیجه، خوراکی شیرینی که همراه خود دارید را میل کنید. با رعایت این نکات ساده می توانید از صحت نتایج ازمایش های خود اطمینان حاصل کرده و به پزشک در تشخیص دقیق تر بیماری ها کمک کنید.