راهنمای سفر مادران باردار در چهاردهمین هفته بارداری
در هفته چهاردهم بارداری، شما سه ماهه اول حاملگی را پشت سر گذاشته و وارد سه ماهه دوم شدهاید. بسیاری از علائم بارداری شما کاهش یافته، شکمتان کمی بیشتر نمایان شده و انرژی بیشتری برای انجام فعالیتهای مختلف دارید.
در این مطلب از مجلهی نوزادیار تصمیم داریم به شما بگوییم در هفته ۱۴ بارداری چه چیزهایی را تجربه خواهید کرد و چگونه باید از خودتان مراقبت کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر با ما همراه شوید.
“The placenta secretes a plethora of hormones into the maternal circulation which modulate her physiology and transfers the oxygen and nutrients available to the fetus for growth.”
ترجمه: «جفت هورمونهای متعددی را وارد گردش خون مادر میکند که فیزیولوژی بدن او را تنظیم کرده و اکسیژن و مواد مغذی موردنیاز جنین را برای رشد انتقال میدهد.» منبع
علائم هفته چهاردهم بارداری
مادران باردار در هفته چهاردهم بارداری علائم مختلفی را تجربه میکنند. طبق گزارشهای دریافتی میتوانیم بگوییم مهمترین علائم چهاردهمین هفته بارداری عبارتند از:
- بزرگ شدن رحم و برجستهتر شدن شکم
- کاهش یا برطرف شدن تهوع و استفراغ بارداری
- افزایش حجم خون و احساس گرگرفتگی
- افزایش اشتها
- حساسیت، درد و بزرگ شدن پستانها
- تیره شدن هاله اطراف نوک سینه (آرئول)
- احتقان و گرفتگی بینی ناشی از رینیت بارداری
- خونریزی یا حساسیت لثهها (ژنژیویت بارداری)
- ترشحات واژینال سفید و رقیق (لکوره)
- درد رباط گرد رحم (Round Ligament Pain)
- یبوست
- نفخ و کندی حرکات روده
- سوزش سر دل و رفلاکس معده
- سردرد
- سرگیجه یا احساس سبکی سر
- واریس یا نمایان شدن رگهای سطحی
- گرفتگی عضلات ساق پا
- تغییرات رنگدانهای پوست (ملاسما و لینهآ نیگرا)
- افزایش تعریق و ترشح چربی پوست
- کاهش دفعات ادرار نسبت به هفتههای قبل
- نوسانات خلقی
- ترشح آغوز (در برخی افراد)
- افزایش ضربان قلب مادر
- افزایش انرژی
درد زیر شکم در هفته چهاردهم بارداری
در پی رشد شکم، عضلات و رباطهای گرد شکم کشیده شده و دردی تیز ایجاد میکنند. این درد که با تغییر پوزیشن بدن تشدید میشود، بیخطر بوده و طی چند روز رفع میشود.
به یاد داشته باشید در صورت تجربه درد زیر شکم شدید در دوران بارداری الزامی است این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید.
سفت شدن شکم در هفته ۱۴ بارداری
انقباضات براکستون هیکس (زایمان تمرینی) و رشد شکم باعث میشود تا مادران در هفته چهاردهم، سفت شدن شکم را تجربه کنند.
اگر سفت شدن شکم به صورت مکرر رخ دهد، میتواند نشانهای از انقباضات زودرس یا مشکلات پلاسنتا همچون جدا شدن جفت باشد. به همین دلیل ما به مادران باردار توصیه میکنیم در صورتی که طی یک ساعت چهار بار شکمشان سفت شده یا درد شدیدی همراه با سفت شدن شکم دارند، این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارند.
حالت تهوع در هفته چهاردهم بارداری
برخی از مادران باردار در هفته چهاردهم نیز، به دلیل ترشح هورمونی چون پروژسترون، همچنان حالت تهوع را تجربه خواهند کرد. با این وجود انتظار میرود در هفته چهاردهم، حالت تهوع به طور قابل توجهی کاهش یافته و دیگر مانند هفته سیزدهم بارداری نباشد.
خونریزی در هفته چهاردهم بارداری
تنها عده کمی از مادران باردار در هفته ۱۴ حاملگی خود، خونریزی را تجربه خواهند کرد. خونریزیهای خفیف در این بازه زمانی به دلیل التهاب دهانه رحم و خونریزیهای شدید به دلیل کنده شدن جفت، عفونت و سقط رخ میدهد. پس از مشاهده خونریزی این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید تا علت عارضه، ریشهیابی شود.
لکه بینی در هفته چهاردهم بارداری
مهمترین دلیل لکهبینی در هفته چهاردهم، بروز تغییرات هورمونی و التهاب دهانه رحم است. داشتن رابطه جنسی، عفونت و سقط جنین و جدا شدن جفت نیز میتواند موجب لکه بینی شود. به همین دلیل نباید به راحتی از کنار آن بگذرید. حتما باید علت آن بررسی شود.
کمردرد در هفته چهاردهم بارداری
مهمترین دلیل بروز کمردرد در هفته ۱۴، افزایش وزن و فشار رحم به اندامهای داخلی است. کشیدگی عضلات شکم نیز میتواند این درد را چندین برابر کند. البته اگر کمردرد بسیار شدید و به همراه خونریزی بود، احتمال بروز سقط نیز مطرح میشود.
سردرد در هفته چهاردهم بارداری
اگر در چهاردهمین هفته حاملگی سردرد را تجربه کردید، هیچ جای نگرانی نیست. چرا که این عارضه معمولا به دلیل استرس، کم خوابی و کم آبی رخ میدهد. با کنترل استرس، پیروی از برنامه غذایی متعادل و همچنین افزایش مایعات، میتوانید سردردهای بارداری را کنترل کنید. البته اگر سردرد به همراه تاری دید باشد به آن پرهاکلامپسی گفته میشود و باید حتما به پزشک گزارش داده شود تا برنامه درمانی اختصاصی برای آن در نظر گرفته شود.
ترشحات در هفته چهاردهم بارداری
در هفته چهارده حاملگی، بدن به منظور جلوگیری از عفونت، شروع به ترشح طبیعی واژن میکند. این ترشح بیرنگ و بیبو، نشانه سلامت رحم است. در صورت تغییر رنگ ترشح واژن و بوی بد آن، احتمال بروز عفونتهایی مانند کاندیدیازیس، مطرح خواهد شد.
معده درد در هفته چهاردهم بارداری
به دنبال تغییرات هورمونی دوران بارداری، یک سری مشکلات گوارشی مانند یبوست، حالت تهوع، نفخ و … رخ میدهد که میتواند موجب درد در معده شود. البته گاهی نیز درد شدید دوران بارداری از آپاندیس یا عفونت ناشی میشود.
تیر کشیدن رحم در هفته چهاردهم بارداری
به گزارش مادران باردار، در پی انقباضات شکم، ممکن است دردی تیز و یک طرفه در رحم نیز احساس شود. این درد در صورت موقتی بودن بیخطر است اما چنانچه درد مداوم و به همراه خونریزی باشد، نشانهای از انقباضات زایمان زودرس است.
بررسیهای علمی نشان داده است انجام تمرینات منظم کف لگن میتواند درد و تیر کشیدن رحم را در دوران بارداری کاهش دهد.
تغییرات بدن در هفته چهاردهم بارداری
مهمترین تغییری که در هفته 14 بارداری تجربه خواهید کرد، بزرگتر شدن شکم و افزایش حجم بدن است. در این بازه زمانی دیگر لباسهای قبلی مناسب شما نخواهد بود و باید سراغ لباسهای گشادتر بروید. در این هفته ممکن است در یک طرف یا دو طرف شکم احساس درد کنید. سینههایتان نیز هر روز نسبت به قبل بزرگتر میشود.
وضعیت جنین در هفته چهاردهم بارداری
در چهاردهمین هفته حامله بودن، جنین تغییرات زیادی را پشت سر خواهد گذاشت. مهمترین این تغییرات را میتوان در جدول زیر مشاهده کرد:
| بخش | وضعیت جنین در هفته چهاردهم بارداری |
| قد جنین | حدود ۸ تا ۱۰ سانتیمتر |
| وزن جنین | حدود ۴۰ تا ۶۰ گرم |
| تناسب بدن | سر نسبت به بدن متناسبتر شده و گردن واضحتر دیده میشود. |
| چهره | عضلات صورت تکامل یافته و جنین میتواند حالات مختلف صورت را تمرین کند. |
| چشمها | چشمها در موقعیت طبیعیتر قرار گرفته و پلکها همچنان بسته هستند. |
| دستها و پاها | اندامها رشد بیشتری کرده و مفاصل دامنه حرکتی بالاتری دارند. |
| حرکات جنین | حرکات روانتر و هماهنگتر شده، اما معمولاً هنوز توسط مادر احساس نمیشود. |
| سیستم تنفسی | ریهها حرکات تنفسی تمرینی را آغاز میکنند. |
| کلیهها | ادرار تولید کرده و آن را به مایع آمنیوتیک دفع میکنند. |
| دستگاه گوارش | رودهها فعالتر شده و مکونیوم بهتدریج تشکیل میشود. |
| کبد | تولید صفرا را آغاز کرده و به تکامل عملکرد گوارشی کمک میکند. |
| غده تیروئید | ترشح هورمونهای تیروئیدی شروع میشود. |
| اندام تناسلی | اندامهای تناسلی خارجی تکامل بیشتری یافته و در بسیاری از موارد جنسیت با سونوگرافی قابل تشخیص است. |
| پوست و مو | موهای کرکی (لانوگو) و ابروها بهتدریج رشد میکنند. |
| قلب | ضربان قلب منظم بوده و با سونوگرافی یا داپلر قابل بررسی است. |
| اسکلت | استخوانها بهتدریج استحکام بیشتری پیدا کرده و روند استخوانسازی ادامه دارد. |
| سیستم عصبی | ارتباط بین مغز و عضلات پیشرفتهتر شده و هماهنگی حرکات افزایش مییابد. |
| مایع آمنیوتیک | جنین آزادانه در مایع آمنیوتیک حرکت کرده و این مایع از او در برابر ضربه محافظت میکند. |
| روند رشد | رشد اندامها و افزایش وزن با سرعت مناسبی ادامه دارد. |
حرکات جنین در هفته چهاردهم
مادران باردار تا قبل از هفته شانزدهم، نمیتوانند حرکات جنین را احساس کنند. در بررسیهای سونوگرافی مشخص شده که جنین در هفته چهاردهم، عضلات خود را تکان میدهد، مشت و لگد میزند و در محیط رحم چرخ میخورد.
جنین در هفته چهاردهم در کجای شکم قرار دارد؟
در هفته چهارده بارداری، جنین به صورت افقی یا عمودی درون رحم، پایین شکم قرار دارد. در این بازه زمانی رحم از لگن خارج شده و میتوان به وضوح بزرگتر شدن شکم را مشاهده کرد. موقعیت دقیق جنین تنها با بررسیهای تخصصی در سونوگرافی مشخص خواهد شد.
در هفته چهاردهم بارداری جنین چه شکلی است؟
جنین هفته چهاردهم نسبت به هفته دهم بارداری، چهرهای قابل تشخیصتر دارد. او در حال رشد و تکامل است. گردناش کمی بزرگتر شده و قسمتهای مختلف بدن کشیدهتر شدهاند. در طی سونوگرافی، میتوان دستهای مشت کرده او را مشاهده کرد. بدنش نیز دارای موی کرک بوده و شبیه پوست هلو است.
اندازه شکم در هفته ۱۴ بارداری
اندازه شکم مادر در هفته ۱۴ بارداری بسته به ژنتیک، وزن مادر و همچنین تعداد بارداریهای پیشین متفاوت است. به طور تقریبی میتوان گفت اندازه شکم در این هفته به اندازه یک گریپ فروت متوسط میباشد.
مادران در بارداری اول و بارداریهای تک قلو، معمولا شکم کوچکتری دارند. علاوهبراین هر چه وزن مادر قبل از بارداری بیشتر باشد، شکم نیز بزرگتر خواهد بود.
رشد و اندازه جنین در هفته چهاردهم بارداری
جنین شما اکنون حدود ۸.۵ سانتی متر از سر تا پایین بدن طول دارد؛ یعنی تقریبا به اندازه یک کیوی است. سر او در حال گردتر شدن است و نسبت آن با سایر قسمت های بدن، متناسب تر شده است.
جنین شما در حال لگد زدن و حرکت کردن است، اما احتمالا هنوز این حرکات را احساس نمی کنید. با این حال، ماما ممکن است بتواند با استفاده از دستگاه کوچکی که روی شکم قرار می دهد، ضربان قلب جنین را بشنود.
درون رحم شما، جنین کار جالب و شگفت انگیزی انجام می دهد؛ ادرار می کند!
مقدار کمی از مایع آمنیوتیک (آب دور جنین) توسط جنین بلعیده شده و وارد معده می شود. سپس کلیه های جنین شروع به فعالیت می کنند و این مایع دوباره به صورت ادرار از بدن جنین خارج می شود.
علائم سقط جنین در هفته چهاردهم بارداری
بررسیهای انجام شده، نشان میدهد مادرانی که سقط را در دوران بارداری خود تجربه میکنند، معمولا علائم زیر را داشتهاند:
- خونریزی واژینال شدید
- دفع لخته خون یا بافت از واژن
- درد شدید یا مداوم در شکم
- گرفتگی شدید لگن
- کمردرد شدید و مداوم
- نشت مایع از واژن
- کاهش ناگهانی علائم بارداری
- تب و لرز
- ترشحات بدبو از واژن
علائم زنده بودن جنین در هفته چهاردهم بارداری
اینکه از بابت زنده بودن جنین خود نگران باشید، کاملا طبیعی است. بیشتر مادران باردار به ما این نگرانی را گزارش میدهند و دوست دارند راهی باشد تا از زنده بودن جنین خود مطمئن شوند. مهمترین نشانههای زنده بودن جنین عبارتند از:
- شنیده شدن ضربان قلب جنین
- رشد طبیعی رحم و شکم
- ادامه افزایش وزن متناسب بارداری
- وجود علائم طبیعی بارداری مانند حساسیت سینهها
- مشاهده حرکات جنین در سونوگرافی
- رشد طبیعی جنین در سونوگرافی
- مقدار طبیعی مایع آمنیوتیک در سونوگرافی
- نتایج طبیعی معاینات و ویزیتهای دوران بارداری
تغذیه در هفته چهاردهم بارداری
تغذیه یکی از مهمترین فاکتورهایی است که بیتوجهی به آن در دوران بارداری میتواند سلامت مادر و جنین را به خیر بیاندازد. در جدول زیر رژیم غذایی پیشنهادی توسط متخصصان تغذیه برای چهاردهمین هفته بارداری را میتوانید مشاهده کنید:
| وعده غذایی | مواد غذایی پیشنهادی در هفته چهاردهم بارداری |
| صبحانه | نان سبوسدار، تخممرغ آبپز یا املت، پنیر پاستوریزه، گردو، شیر کمچرب، جو دوسر، کره بادامزمینی، میوه تازه |
| میانوعده صبح | ماست یونانی، بادام، پسته، گردو، خرما، کشمش، بیسکویت سبوسدار |
| ناهار | مرغ یا بوقلمون، ماهی کمجیوه، گوشت قرمز کمچرب، برنج یا نان سبوسدار، سبزیجات بخارپز، سالاد |
| میانوعده عصر | اسموتی میوه، شیر، میوه تازه، ذرت آبپز، حمص با سبزیجات، مغزها |
| شام | سوپ سبزیجات، خوراک عدس یا لوبیا، ماهی یا مرغ گریلشده، سیبزمینی پخته، سبزیجات بخارپز |
| میوههای مناسب | پرتقال، کیوی، سیب، موز، انار، توتفرنگی، آووکادو، گلابی، هلو، زردآلو |
| سبزیجات مفید | اسفناج، بروکلی، هویج، کلم بروکلی، کاهو، فلفل دلمهای، گوجهفرنگی |
| نوشیدنیهای مناسب | آب، شیر پاستوریزه، دوغ کمنمک، آبمیوه طبیعی بدون شکر افزوده |
| مکملهای ضروری (با تجویز پزشک) | اسید فولیک، آهن، کلسیم، ویتامین D، ید، امگا ۳ (DHA)، مولتیویتامین پریناتال |
آزمایش های هفته ۱۴ بارداری
مادرانی که آزمایشهای روتین خود را طبق برنامهریزی پزشک انجام داده باشند، در هفته چهاردهم نیازی به انجام آزمایش خاصی ندارند. اگر آزمایشهای قبلی انجام نشده باشد، پزشک ممکن است آزمایش خون را برای بررسی سلامت مادر، ابتلا به بیماریهای واگیر و بررسی عفونتها تجویز کند.
آزمایش های غربالگری و تشخیصی در هفته ۱۴ بارداری
مادرانی که بیشتر از ۳۵ سال سن دارند، افرادی که سابقه ابتلا به بیماریهای ژنتیکی در آنها مثبت است، افرادی که خود یا همسرشان بیماری ژنتیکی دارند یا نتایج غربالگریشان مشکوک بوده در هفته یازدهم بارداری باید تست ژنتیک انجام دهند. در صورت مشکوک بودن علائم از آنها خواسته میشود از هفته پانزدهم تا بیستم بارداری، آمنیوسنتز انجام دهند. بنابراین در هفته چهاردهم، باید اقداماتی مانند مشاوره ژنتیک انجام دهند.
سونوگرافی در هفته چهاردهم بارداری
در هفته چهارده بارداری معمولا سونوگرافی خاصی درخواست نمیشود. مگر اینکه علائمی رخ دهد و نیاز باشد شرایط جنین بررسی شود. اگر دوست دارید بدانید جنسیت جنینتان چیست یا باید تا هفته شانزدهم بارداری منتظر بمانید یا تست ژنتیکی NIPT انجام دهید.
علائم جنین پسر در هفته ۱۴
طبق باورهای سنتی، مادرانی که در هفته چهاردهم علائم زیر را دارند، احتمالا جنینشان پسر است:
- قرار گرفتن شکم در موقعیت پایینتر
- تهوع صبحگاهی کمتر
- ضربان قلب کمتر از ۱۴۰ ضربه در دقیقه
- تمایل به غذاهای شور و پروتئینی
- افزایش اشتها
- پوست شفافتر
- رشد سریعتر موهای بدن
- شکل نوکتیز شکم
- احساس گرمای بیشتر بدن
- کمتر شدن نوسانات خلقی
- پررنگتر شدن خط تیره شکم (لینهآ نیگرا)
علائم جنین دختر در هفته ۱۴
قدیمیتر بر این باور بودند، مادرانی که علائم زیر را دارند، فرزندشان دختر است:
- تهوع صبحگاهی شدیدتر
- قرار گرفتن شکم در موقعیت بالاتر
- ضربان قلب بیشتر از ۱۴۰ ضربه در دقیقه
- تمایل به خوراکیهای شیرین
- پوست چربتر و بروز آکنه
- نوسانات خلقی بیشتر
- شکل گردتر شکم
- کمتر شدن اشتها
- کدر شدن موها
- احساس سرمای بیشتر بدن
- تیرگی بیشتر پوست صورت (ملاسما)
تعیین جنسیت در هفته چهاردهم بارداری انجام می شود؟
در هفته چهاردهم حاملگی، احتمال خطای تعیین جنسیت بسیار بالا است. چرا که در این هفته هنوز اندامهای جنسی رشد چندانی نکرده و کاملا مشخص نیستند. به همین دلیل نمیتوان انتظار داشت در این هفته مشخص شود در آیندهای نزدیک، دختردار میشوید یا پسردار.
باید و نبایدهای هفته ۱۴ بارداری
طبق نظر بهترین متخصصان زنان و بارداری، رعایت بایدها و نبایدهایی که در جدول ذکر شده، شانس سلامت مادر و جنین را به طور قابل توجهی افزایش خواهد داد:
| بایدها | نبایدها |
| تغذیه سالم و متعادل | مصرف الکل و دخانیات |
| مصرف منظم اسید فولیک و مکملهای تجویزشده | مصرف خودسرانه دارو |
| نوشیدن آب کافی | بلند کردن اجسام سنگین |
| انجام ورزشهای سبک با نظر پزشک | فعالیتهای ورزشی پرفشار |
| خواب و استراحت کافی | خوابیدن طولانیمدت به پشت |
| مراجعه منظم برای مراقبتهای بارداری | نادیده گرفتن علائم هشداردهنده مانند خونریزی یا درد شدید |
| مصرف مواد غذایی غنی از آهن، کلسیم و پروتئین | مصرف غذاهای خام یا نیمپز و لبنیات غیرپاستوریزه |
| کنترل وزن و فشار خون | مصرف بیش از حد کافئین |
خود مراقبتی در چهاردهمین هفته بارداری
توصیه ما به تمامی مادران بارداری که میخواهند چهاردهمین هفته حاملگی خود را به آسانی سپری کنند، این است که به نکات زیر توجه ویژه داشته باشند:
- پیادهروی و ورزش سبک را جدی بگیرند و یک سبک زندگی فعال برای خود بسازند. بیتحرکی میتواند سلامت جسم و روح مادر را به خاطر بیاندازد.
- لباسهای راحت بپوشند و از پوشیدن لباسهای بسیار تنگ و آزاردهنده بپرهیزند.
- عادتهای سالم غذایی برای خود ایجاد کنند و از فست و فودها دور بمانند.
- با اطرافیان خود ارتباطی قوی بسازند تا بتوانند از بحرانهای بارداری به راحتی عبور کنند.
- هرگونه علائم هشداردهنده مانند درد شدید و خونریزی را جدی گرفته و در اولین فرصت این موضوع را به پزشک اطلاع دهند.
سوالات متداول
آیا امکان برقراری رابطه جنسی در هفته چهاردهم بارداری وجود دارد؟
اگر بارداری حساسی ندارید و پزشک شما را از رابطه جنسی منع نکرده است، میتوانید در هفته چهاردهم نیز رابطه داشته باشید. البته اگر دچار لکهبینی شدید یا درد زیادی را تجربه کردید، بهتر است رابطه را قطع کنید.
آیا سفر در هفته چهاردهم بارداری امکانپذیر است؟
اگر پزشک برای شما استراحت مطلق تجویز نکرده باشد، میتوانید سفر کنید اما باید تمرکز ویژهای بر استراحت و تغذیه خود داشته باشید.
دلیل متورم شدن رگهای پا در هفته چهاردهم بارداری چیست؟
مهمترین دلیل متورم شدن رگهای پا در چهاردهمین هفته بارداری، افزایش حجم خون برای فراهم کردن شرایط رشد جنین است. اگر هوا گرم باشد یا زیاد سرپا بمانید، این موضوع خود را بیشتر نشان میدهد.
آیا گرفتگی بینی در هفته ۱۴ بارداری طبیعی است؟
بله. گرفتگی بینی به عنوان یکی از شایعترین علائم بارداری شناخته میشود که بسیاری از مادران آن را تجربه خواهند کرد.
آیا خونریزی جفت در هفته چهاردهم بارداری خطرناک است؟
خونریزی اگر خفیف باشد، معمولا خطرناک نیست اما در صورت متوسط یا شدید بودن میتواند نشانهای از عفونت با سقط باشد.
هفته چهاردهم بارداری دوقلو چگونه است؟
در بارداری دوقلوها، علائم نسبت به بارداری تک قلوها شدیدتر است.
در هفته چهاردهم بارداری برای زیبایی جنین چی بخوریم؟
طبق باورهای سنتی، مصرف انار، به، سیب، توت فرنگی، نارنگی، پرتقال، آلو سیاه، بادام و … میتواند بر روی زیبایی جنین تاثیر مثبت بگذارد.
نتیجهگیری
در این مطلب به بررسی هفته چهاردهم بارداری پرداختیم و گفتیم در این هفته چه اتفاقاتی رخ خواهد داد و چگونه باید از این دوره هفت روزه گذر کرد. فراموش نکنید مراقبت صحیح از خود در این بازه زمانی، باعث میشود تا بتوانید بهتر دوران بارداری خود را سپری کنید و زایمان آسانتری داشته باشید.
منبع:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7260646/

پرسش و پاسخ؛