هفته ششم بارداری – چکاپ مادر و نوزاد

راهنمای هفته ششم بارداری | هر آنچه که نیاز است در رابطه با ششمین هفته بارداری بدانید.

هفته ششم بارداری یکی از هفته‌های مهم در سه ماهه اول است که با بروز یک سری علائم شناخته می‌شود. بانوان باردار در این هفته بایستی یک سری نکات را در نظر داشته باشند تا بتوانند بارداری ایمن‌تر و آسان‌تری را تجربه کنند.

توجه به هفته و تقویم بارداری و بررسی اندازه و سلامت جنین در بازه‌های مختلف می‌تواند تضمین‌ کننده سلامت مادر و جنین باشد.

در این مطلب از مجله نوزادیار تصمیم داریم هر آنچه را که نیاز است در رابطه با هفته ششم حاملگی بدانید در اختیار شما قرار دهیم. برای کسب اطلاعات بیشتر با ما همراه شوید.

تغییرات جنین در هفته ششم بارداری

هفته ششم بارداری یکی از مهم‌ترین هفته‌های بارداری است. چرا که در این هفته ویژگی‌های ظاهری جنین شروع به شبیه شدن به نوزاد می‌کند‌. در این هفته فک، چانه، گونه و سر نوزاد شروع به شکل‌گیری خواهد کرد.

جنین شما در این بازه زمانی کمی خمیده بوده و در انتهای لوله عصبی و محل قلب یک برآمدگی دارد. در انتهای بدن او یک دم وجود داشته و پاها و دست‌ها همانند جوانه‌های بسیار کوچک در اطراف بدن قابل مشاهده هستند. شما می‌توانید برای مقایسه وضعیت جنین در هفته قبل، مقاله جامع هفته پنجم بارداری را مطالعه کنید.

اندازه جنین در هفته ششم حاملگی

اندازه جنین در هفته ششم بارداری بسیار کوچک‌تر از حد تصور شما است. در این بازه زمانی، جنین تنها 1 گرم وزن و حدود 3 تا 6 میلی‌متر طول دارد. درحقیقت جنین در هفته ششم بارداری اندازه یک نخود فرنگی است.

جالب است بدانید در هفته ششم بارداری تنها سر جنین بزرگ‌ بوده و دیگر اندام‌ها بسیار کوچک‌ است.

حرکات جنین در هفته 6 از دوران بارداری

بسیاری از مادران باردار تصور می‌کنند در هفته ششم حاملگی می‌توانند حرکات جنین خود را احساس کنند اما این کاملا اشتباه است. در هفته ششم جنین استخوانی ندارد و به صورت غضروفی بسیار کوچک می‌باشد. بنابراین طبیعی است که حرکات آن احساس نشود. بنابراین منتظر احساس تکانه‌های جنین در هفته‌های بالاتر بارداری باشید.

آزمایش‌های هفته ششم بارداری

در هفته ششم بارداری آزمایش‌های مختلفی برای جنین تجویز می‌شود. از مهم‌ترین این آزمایش‌ها می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• آزمایش ادرار برای بررسی عفونت‌ها.
• آزمایش خون برای بررسی تیرویید، دیابت، فشار خون، قند خون و دیگر بیماری‌ها.
• آزمایش بارداری برای بررسی سطح هورمون بارداری (hCG)، کم‌خونی احتمالی (هموگلوبین) و Rh خون مادر.
• معاینه لگن برای بررسی وضعیت رحم، تخمدان‌ها و لوله فالوپ.

علائم هفته ششم بارداری

قرارگیری هفته ششم بارداری در سه ماهه اول باعث می‌شود تا بدن مادر به دنبال تغییرات هورمونی، یک سری علائم ناخوشایند را تجربه کند. این علائم نشان می‌دهند که مادر در حال گذراندن بارداری سالمی بوده و هورمون‌های لازم ترشح می‌شود. به دنبال ترشح این هورمون‌ها اعضای بدن یک سری علائم که گاه آزاردهنده است را از خود نشان می‌دهد. از مهم‌ترین علائم ششمین هفته بارداری می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• سردرد
• حالت تهوع
• نفخ شکم
• یبوست
• معده درد و سایر مشکلات گوارشی
• تکرر ادرار
• درد و گرفتگی عضلات
• احساس درد در سینه
• تیرگی اطراف نوک سینه
• تورم سینه

یبوست در هفته 6 بارداری

مصرف مکمل‌ و مواد مغذی دارای آهن، ریسک ابتلا به یبوست بارداری را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد. از آنجایی که آهن یکی از منابع مورد نیاز برای رشد جنین است، نمی‌توان آن را حذف یا کاهش داد. به همین بهتر است در هفته ششم بارداری به توصیه‌های زیر عمل کرده تا کمتر دچار یبوست شوید:

• از کم تحرکی و استراحت زیاد بپرهیزید. مگر در شرایطی که به دلیل بالا بودن احتمال سقط، پزشک استراحت مطلق برای شما در نظر گیرد.
• در طول روز بسیار مایعات بنوشید. به‌خصوص اگر رنگ ادرار شما تیره شده است.
• از مصرف ملین‌ها بدون مشورت با پزشک متخصص بپرهیزید.
• مصرف مواد غذایی دارای فیبر مانند انواع سبزیجات، میوه، حبوبات و مغزها را افزایش دهید.

خستگی در هفته ششم بارداری

بسیاری از مادران باردار از احساس خستگی در هفته ششم حاملگی خود شکایت می‌کنند. دلیل این خستگی را می‌توانیم به تغییرات هورمونی که در این بازه زمانی رخ می‌دهد، نسبت دهیم. عمل به توصیه‌های زیر می‌تواند برای رفع این خستگی مفید باشد:

• در طول روز زمانی را به چرت زدن و استراحت اختصاص دهید.
• بهتر است هر شب قبل از ساعت ۲۳ به تخت خواب بروید.
• مایعات زیادی بنوشید و بدن را هیدراته نگه دارید.
• انرژی مورد نیاز بدن خود را با مصرف میوه‌ها تامین کنید.
• از مصرف کافئین بپرهیزید.

حالت تهوع صبحگاهی در هفته ششم حاملگی

بسیاری از محققان افزایش هورمون گنادوتروپین جفتی انسانی را دلیل اصلی حالت تهوع و استفراغ صبحگاهی در دوران با داری می‌دانند.

بررسی‌های علمی نشان داده است که تقریبا ۷۰ تا ۸۰ درصد مادران باردار تهوع صبحگاهی را تجربه می‌کنند. گفتنی است این علامت کاملا طبیعی بوده و نباید نگران آن باشید.

روش کاهش حالت تهوع در هفته ۶ بارداری

در هفته 6 بارداری با ایجاد یک سری تغییرات در سبک زندگی و تغذیه، می‌توانید حالت تهوع را به طور قابل توجهی کاهش دهید:

• از لباس‌های بسیار تنگ و چسبان که موجب وارد شدن فشار به شکم و دستگاه گوارش می‌شود، خودداری کنید.
• به هیچ عنوان پرخوری نکنید و سعی کنید از مصرف وعده‌های غذایی سنگین بپرهیزید. بهتر است وعده‌های غذایی خود را کوچک‌تر کنید.
• مصرف غذاهای تند و بسیار چرب را کنار بگذارید.
• مصرف غذاهای کم چرب و خشک مانند بیسکویت ساده، کراکر و نان تست را جدی بگیرید. چرا که این مواد غذایی می‌توانند به کاهش حالت تهوع کمک کنند.
• از استرس بپرهیزید.
• به هیچ عنوان اجازه ندهید معده‌تان خالی بماند.
• با عجله غذا نخورید.
• از دود انواع دخانیات دور بمانید.
• با پزشک مشورت کرده و در صورت کسب اجازه، مصرف مکمل ویتامین B6 را در برنامه خود قرار دهید.
• رایحه‌درمانی را جدی گرفته و با کمک گرفتن از بوی نارنگی، نعناع و لیمو و نارنج حالت تهوع خود را کاهش دهید.
• از قرارگیری در معرض بوهای تند و تحریک‌کننده بپرهیزید.

هفته ششم بارداری جنین دوقلو

در هفته ششم بارداری دوقلوها، بسیار کوچک هستند. بیشتر دوقلوها در این بازم زمانی، تقریبا 0.6 سانتی‌متر طول دارند. در واقع هر کدام اندازه یک نخود فرنگی هستند.

بررسی‌ها نشان داده است ششمین هفته حاملگی دوقلوها، زمان رشد مغز و نخاع و عبور طناب نخاعی و مغز از لوله‌های عصبی است.

تغذیه در هفته ششم بارداری

توصیه متخصصان تغذیه این است که مادران در هفته ششم بارداری برای تامین فولیک اسید و جلوگیری از بروز نقص لوله عصبی جنین، مصرف انواع سبزیجات و فیبر را جدی بگیرند. فیبر از بروز یبوست که یکی از علائم مهم گوارشی در دوران بارداری است، جلوگیری می‌کند. با مصرف سبزیجات، مغزها، نان سبوس‌دار، غلات، میوه‌ها، دانه‌ها و سبزیجات می‌توانید فیبر مورد نیاز بدن را تامین کنید.

مصرف مواد غذایی مقوی چون کشمش، خرما، انجیر، به، پسته، بادام، گردو، سیب و همچنین پرهیز از مصرف داروها بدون مشورت با پزشک می‌تواند به حفظ سلامت جنین و شکل‌گیری طبیعی آن کمک کند.

با مصرف حبوبات، محصولات پروتئینی و گوشت قرمز، می‌توانید آهن مورد نیاز بدن را تامین کرده و مانع از کم خونی شوید. پزشکان تاکید بسیاری بر مصرف تخم مرغ، انواع لبنیات کم چرب و همچنین انواع مرغ برای تامین اسید آمینه در هفته ششم حاملگی دارند.

گروه غذایی	چرا مهم است؟	منابع غذایی
اسید فولیک (فولات)	برای پیشگیری از نقص‌های لوله عصبی (مانند اسپینا بیفیدا) و رشد مغز جنین	سبزیجات برگ سبز تیره (مانند اسفناج و کلم بروکلی)، حبوبات، آووکادو، مرکبات
پروتئین	برای ساخت و ترمیم بافت‌های بدن جنین و مادر، به‌ویژه در دوران رشد سریع جنین	گوشت‌های بدون چربی، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، حبوبات، لبنیات، آجیل
آهن	برای تولید گلبول‌های قرمز خون مادر و جنین و پیشگیری از کم‌خونی	گوشت قرمز، مرغ، ماهی، عدس، لوبیا، اسفناج، غلات غنی‌شده
کلسیم	برای تشکیل استخوان‌ها و دندان‌های جنین، حفظ سلامت استخوان‌های مادر	لبنیات (شیر، ماست، پنیر)، سبزیجات برگ سبز (مانند کلم)، ماهی ساردین، بادام
ویتامین C	جذب آهن کمک، سیستم ایمنی بدن و تولید کلاژن	مرکبات، توت‌فرنگی، فلفل دلمه‌ای، کلم بروکلی
فیبر	بهبود عملکرد دستگاه گوارش، جلوگیری از یبوست	میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات

مکمل‌های لازم در هفته ششم بارداری

مصرف مکمل‌های تجویز شده توسط پزشک در ششمین هفته حاملگی تاثیر بسیاری بر سلامت، رشد و تکامل جنین دارد. جنین شما در هفته ششم بارداری به چهار مکمل اصلی آهن، کلسیم، اسیدفولیک و ویتامین D نیاز دارد.

اگرچه برخی از این مکمل‌ها را به وسیله تغذیه می‌توان تامین کرد اما پزشک برای اطمینان از رسیدن این مکمل‌ها به میزان لازم به بدن، آن‌ها را به صورت قرص تجویز می‌کند.

ورزش در هفته ششم بارداری

انجام ورزش در هفته ششم بارداری به شرطی که وضعیت مادر عادی باشد، بلامانع است. در واقع می‌توان گفت ورزش کردن در دوران بارداری علاوه‌بر کنترل وزن مادر، ریسک ابتلا به افسردگی، قند خون و فشار خون را نیز کاهش می‌دهد. متخصصان بر این باورند که داشتن فعالیت بدنی در دوران بارداری می‌تواند مانع زایمان زودرس شده و سختی زایمان را به طور قابل توجهی کاهش دهد.

لازم به ذکر است در برخی مواقع به دلیل بالا بودن احتمال سقط جنین، پزشک، مادر را از انجام فعالیت‌های ورزشی و سنگین منع می‌کند. بهتر است مادران باردار پیش از ورزش کردن با پزشک زنان مشورت کنند.

سقط جنین در هفته ششم بارداری

احتمال سقط جنین در هفته ششم بارداری تنها 9.4 درصد است. بیشتر این سقط‌ها به دلیل مشکلات کروموزومی و ژنتیکی، مصرف داروها، دیابت و تیروئید مادر و استرس صورت می‌گیرد.

از مهم‌ترین نشانه‌های سقط در هفته ششم حاملگی می‌توانید به درد در لگن و زیر شکم و همچنین خونریزی اشاره کنیم.

علائم سقط‌ جنین در هفته ششم

اگرچه مهم‌ترین نشانه سقط جنین در هفته ششم خونریزی است اما برخی از مادران علائم زیر را نیز ممکن است تجربه کنند:

1. درد و گرفتگی شکم
2. دفع بافت از واژن
3. رفع ناگهانی علائم بارداری
4. تب و لرز
5. کمردرد شدید
6. سردرد و سرگیجه شدید

لکه بینی در هفته ششم بارداری

لکه بینی در هفته ششم بارداری به دلیل تغییرات شدید هورمونی در بسیاری از بانوان دیده می‌شود اما از آنجایی که این موضوع می‌تواند خبر از سقط جنین باشد، بررسی آن توسط پزشک الزامی است.

پزشک در چنین شرایطی سونوگرافی را برای اطمینان از سلامت جنین تجویز می‌کند. در ششمین هفته حاملگی جنین در ساک بارداری (Gestational sac) قرار دارد. اگر طی سونوگرافی مشخص شد که ساک بارداری سالم است، هیچ خطر سقطی وجود ندارد.

خون‌ریزی در هفته ششم بارداری

خونریزی در هفته ششم بارداری همیشه به دلیل سقط جنین نیست‌. گاهی این اتفاق به دنبال تغییرات دهانه رحم و عفونت واژن رخ می‌دهد. بیشتر این عفونت‌ها در دسته بیماری‌های مقاربتی قرار می‌گیرند.

آنچه حائز اهمیت است مراجعه هر چه سریع‌تر به پزشک و عدم استفاده از تامپون به دلیل حساسیت بالای سه ماهه اول بارداری است.

پس از بررسی‌های پزشکی مشخص می‌شود که آیا خونریزی ایجاد شده به دلیل سقط جنین است یا خیر.

درد زیر شکم و خونریزی در هفته ششم بارداری

عده ای از بانوان در دوران بارداری، خونریزی اندکی را تجربه خواهند کرد که معمولا بی‌خطر است. در بیشتر مواقع این خونریزی خفیف با علائمی چون درد زیر شکم همراه است. البته بهتر است برای اطمینان کامل از بی‌خطر بودن این خونریزی حتما با پزشک خود مشورت کنید.

سونوگرافی در هفته ششم بارداری

سونوگرافی هفته ششم بارداری یک سونوگرافی بسیار مهم است که اطلاعات فراوانی در رابطه سلامت جنین، ضربان قلب، آنومالی‌‌ها و قرارگیری آن در اختیار پزشک قرار می‌دهد.

از آنجایی که در هفته ششم بارداری اندازه جنین بسیار کوچک است، معمولا به جای سونوگرافی شکمی از سونوگرافی واژینال استفاده می‌شود تا اطلاعات دقیق‌تری به دست آید‌.

ضربان قلب یا fhr در هفته ششم بارداری

ضربان قلب یا fhr (Fetal Heart Rate) استاندارد در هفته ششم بارداری بین 90-110 ضربه در دقیقه است. برای بررسی ضربان قلب جنین از سونوگرافی استفاده شود.

چنانچه طی سونوگرافی مشخص شود که ضربان قلب جنین در حالت استاندارد است، احتمال ادامه بارداری بین 70 تا 90 درصد خواهد بود.

به گفته‌ی وب سایت lozierinstitute:

“At 6 weeks’ gestation, the baby’s heart is actively beating at about 110 beats per minute, which can be easily detected by ultrasound.” منبع

ترجمه: «در هفته ششم بارداری، قلب جنین به‌طور فعال با سرعتی حدود ۱۱۰ ضربه در دقیقه می‌تپد که به‌راحتی از طریق سونوگرافی قابل‌تشخیص است.»

اندازه crl در هفته ششم بارداری

یکی از فاکتورهای مهم قرار گرفته در سونوگرافی که به تخمین زمان زایمان و سن حاملگی کمک می‌کند، CRL (Crown–Rump Length) است. در واقع می‌توان گفت CRL طول جنین در صاف‌ترین موقعیت از جمجمه تا پایین بدن را نشان می‌دهد. CRL طبیعی در هفته ششم بارداری معمولا 4 میلی‌متر است.

اگر می‌خواهید در رابطه با محاسبه هفته بارداری و تاریخ زایمان اطلاعات بیشتری کسب کنید، ما پیش‌تر در این باره مطلبی نوشته‌ایم که مطالعه‌ی آن می‌تواند برای شما مفید باشد. در این صفحه یک محاسبه‌گر قرار دارد که به شما در تخمین هفته بارداری کمک می‌کند.

میزان hcg در هفته ششم بارداری

یکی از مهم‌ترین هورمون‌های ترشح شده در سه ماهه اول بارداری  (human Chorionic Gonadotropin) hcg است. استاندارد بودن میزان این هورمون نشان می‌دهد که شما در حال طی کردن یک بارداری نرمال هستید.

میزان هورمون hcg در هفته ششم بارداری معادل 200  الی 32000 mIU/ml خواهد بود. میزان این هورمون با انجام آزمایش خون بارداری مشخص می‌گردد.

خود مراقبتی در هفته ششم بارداری

در هفته ششم بارداری نیاز است بیشتر از هر زمان دیگری به خودتان رسیدگی کنید. بدون مراقبت اصولی نمی‌توان انتظار داشت بارداری آسان و ایمنی را تجربه کنید. متخصصان به مادران باردار توصیه می‌کنند در هفته ۶ بارداری به نکات زیر توجه داشته باشند:

1- به تغذیه خود توجه کنید.

در هفته ششم حاملگی بدن شما به مکمل‌ها و مواد مغذی، بیشتر از گذشته نیاز دارد. مصرف انواع میوه و سبزیجات، حبوبات و گوشت به رشد و تکامل جنین کمک کردن و بدن شما را نیز در برابر آسیب‌های احتمالی مقاوم می‌کند. لازم به ذکر است حجم مواد غذایی در این دوره از بارداری باید کنترل شده باشد. چرا که اضافه وزن می‌تواند سلامت شما و جنین‌تان را به خطر بیاندازد.

2- تحرک داشته باشید.

کم تحرکی در طول زندگی انسان خطر بیماری‌های قلبی و عروقی، چاقی و افسردگی را به دنبال دارد. در دوران بارداری نیز داشتن تحرک الزامی است. بهتر است در رابطه با میزان تحرک لازم با پزشک خود مشورت کنید. پیاده‌روی و انجام ورزش‌های سبک می‌تواند برای شما بسیار مفید باشد.

3- مصرف مایعات را فراموش نکنید.

یکی از مهم‌ترین نکاتی که در هفته ۶ حاملگی نباید از آن غافل شوید، مصرف مایعات است. بدن شما در این دوره نیاز به آب و مایعات فراوانی دارد. به همین دلیل توصیه می‌شود روزانه حداقل 10 لیوان آب بنوشید.

نوشیدن آب و مایعات می‌تواند تاثیر بسیاری بر سلامت جنین‌تان داشته باشد.

4- از وارد شدن به آب داغ بپرهیزید.

بهتر است تا پایان یافتن دوران بارداری از ورود به سونو، جکوزی و وان آب با دمای بالای 38 درجه سانتیگراد بپرهیزید. بررسی‌های علمی انجام شده نشان می‌دهد که قرارگیری مادر در آب داغ با دمای بیشتر از 38 درجه سانتیگراد شانس سقط جنین را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.

5- از استرس و اضطراب دور بمانید.

استرس و اضطراب نه تنها احتمال سقط جنین را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند سلامت مادر را نیز به نظر بیاندازد. متخصصان ژنتیک پزشکی بر این باورند که استرس می‌تواند ریسک جهش‌های سوماتیک را به طور قابل توجهی افزایش دهد. بنابراین اگر در دوران بارداری استرس شدیدی را تجربه می‌کنید، بهتر است از یک روانشناس حرفه‌ای کمک بگیرید.

مهم‌ترین نکات در رابطه با هفته ششم حاملگی

اگر در حال گذراندن ششمین هفته از دوران بارداری خود هستید، رعایت نکات زیر الزامی است:

• از مصرف الکل و نوشیدنی‌های حاوی الکل بپرهیزید. چرا که الکل می‌تواند ریسک ابتلا به بیماری جنین الکی و دیگر عارضه‌های ژنتیکی را افزایش دهد.
• مصرف سیگار و دخانیات می‌تواند سلامت جنین شما را به خطر بیاندازد و موجب افزایش ریسک سقط شود. بنابراین مصرف سیگار و دخانیات را کنار بگذارید.
• از مصرف مکمل‌های بارداری تجویز شده توسط پزشک غافل نشوید.
• تحرک داشته باشید و ورزش کنید.
• مصرف انواع سبزیجات، مواد غذایی دارای فیبر و مایعات را جدی بگیرید.
• در طول روز به اندازه کافی استراحت کرده و خوابیدن به موقع را جدی بگیرید.
• از مصرف غذاهای بسیار تند و پر ادویه بپرهیزید.
• تا حد امکان مصرف نوشیدنی‌های دارای کافئین را کاهش دهید.
• از داشتن رابطه جنسی تا پیش از مشخص شدن وضعیت جنین در سونوگرافی اول بپرهیزید.

مهم‌ترین علائم برای مراجعه به پزشک در هفته ششم حاملگی

در هفته ششم بارداری بسیاری از علائم و نشانه‌ها طبیعی است. بنابراین نیازی نیست با مشاهده هر تغییر در بدن خود دچار استرس و اضطراب شوید. با این وجود مشاهده برخی از علائم نیاز به بررسی بیشتر توسط پزشک دارد. از مهم‌ترین این نشانه‌ها می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• خونریزی واژینال
• تب
• التهاب دست و پا
• سوزش ادرار
• مشاهده خون در ادرار
• احساس درد شدید در شکم و لگن
• تاری دید
• سردرد شدید

نتیجه‌گیری

در این مطلب به بررسی هفته ششم بارداری پرداخته و اطلاعاتی را در این باره بیان کردیم. فراموش نکنید ششمین هفته بارداری یکی از حساس‌ترین هفته‌های بارداری است. بنابراین نیاز است با مراقبت درست و اصولی از آن عبور کنید.

چنانچه تصمیم به انجام تست‌های بارداری در منزل را دارید یا می‌خواهید توسط پزشک ویزیت شوید، انجام نوزادیار می‌تواند گزینه مناسبی برای شما عزیزان باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت خدمات کافی است با شماره تلفن 09302525155 و 02128425070 تماس بگیرید.

اگر سوالی در ذهن دارید و به دنبال پاسخ آن هستید، می‌توانید از طریق کامنت‌گذاری آن را با ما در میان بگذارید. ما در اولین فرصت به سوال شما پاسخ خواهیم داد.