عقیده متخصصان طب سنتی این است که علت اصلی زردی در بدن، بالا رفتن صفراست. در اصل صفرا در طب سنتی یکی از خلطهای چهارگانه است که همچون آتش میل به بالا رفتن دارد. به همین دلیل است که اولین عضوهایی از بدن که زردی یا همان بیماری یرقان در آنها نمایان میشود سر و صورت است.
اگر سریع میزان صفرای بدن را پایین نیاورید، کم کم این زردی به دیگر عضوها هم سرایت میکند. زردی در لغت یعنی آتش. متخصصان طب سنتی بر این باورند که نوزادی که زردی گرفته است گویی آتش گرفته است و دمای بدنش بسیار بالاست. تمام تمرکز طب سنتی برای درمان زردی نوزاد اول پایین آوردن دمای بدن و سپس بهبود عملکرد کبد و کاهش بیلیروبین و صفرای بدن است. [مطالعه بیشتر: زردی یا یرقان چیست؟]
مهمترین روشهای درمان زردی نوزاد با طب سنتی و دارو گیاهی:
- استفاده از ترنجبین برای کاهش بیلیروبین از طریق اسهال کنترل شده
- استفاده از عرق کاسنی برای کاهش التهاب، دفع سموم و تصفیه خون نوزاد
- مصرف کمی عصاره جوشیده عناب برای افزایش ادرار و مدفوع نوزاد
- شیر خشت برای تصفیه خون و کاهش سموم و بیلیروبین خون
- حجامت پشت گوش
- حمام یدن با آرد جو و قرار دادن نوزاد زیر نور خورشید صبحگاهی
- حمام درمانی با گل ختمی یا گل بنفشه
- شستن دست و پای نوزاد با عرقیجاتی مثل کاسنی و شاتره
- ماساژ شکم نوزاد با روغن هایی همچون روغن لیمو و رزماری
در ادامه به بررسی هر کدام از این روشهای درمان زردی نوزاد با طب سنتی و دارو گیاهی میپردازیم. همچنین در پایان به عقیده متخصصان طب سنتی سرشناس مانند دکتر ضیایی، خیراندیش، روازاده و آیتالله تبریزیان نگاهی می اندازیم و نسخههای آنها را بررسی می کنیم.
اجاره دستگاه فتوتراپی برای درمان زردی نوزاد
نوزادیار با کارشناسان متخصص خود و با استفاده از پیشرفته ترین تجهیزات 2025،
با اجاره دستگاه زردی نوزاد در طول درمان نوزاد شما درکنارتان است.
ترنجبین برای درمان زردی نوزاد
ترنجبین با ایجاد اسهال کنترل شده در نوزاد، به دفع بیلیروبین از طریق مدفوع کمک میکند. علاوه بر این، اگر نوزاد دچار دلپیچه باشد نیز ترنجبین میتواند به تسکین این علامت کمک کند. برای استفاده از ترنجبین، میتوانید آن را بجوشانید و پس از رد کردن از صافی به نوزاد بدهید. همچنین میتوانید خودتان ترنجبین را برای ناشتا مصرف کنید و سپس به نوزاد شیر بدهید.
درمان زردی نوزاد با عرق کاسنی
عرق کاسنی یکی از روشهای موثر برای درمان زردی فوری نوزاد است که به شیوههای مختلفی قابل استفاده است. در روش اول میتوانید مقداری عرق کاسنی را روی بدن نوزاد استعمال کنید. در روش دیگر، میتوانید عرق کاسنی را با ترنجبین ترکیب کنید. این ترکیب به تصفیه خون، کاهش التهاب بدن نوزاد، دفع سموم و کاهش زردی کمک میکند.
درمان زردی نوزاد با عناب
عناب نیز یک روش طبیعی و موثر برای کاهش شدت زردی نوزاد و درمان آن است. عناب میتواند با افزایش میزان دفع ادرار و مدفوع، سطح دفع بیلیروبین را نیز بالا ببرد. برای استفاده از این درمان زردی، کافیست چند عدد عناب را بجوشانید، مایع حاصل از آن را از صافی رد کنید و مقدار کمی از آن را پس از سرد شدن به نوزاد بدهید.
درمان زردی نوزاد با حجامت
یکی از درمانهای طب سنتی یعنی درمان زردی نوزاد با طب سنتی، حجامت است که طی آن برشهای کوچکی در قسمت پشتی گوش نوزاد ایجاد میشود. این روش حتما باید با تایید پزشک و در شرایط بهداشتی انجام شود. زیرا در غیر اینصورت ممکن است سبب بروز عوارض جانبی در نوزاد شود.
رمان زردی نوزاد با شیر خشت
شیر خشت نوعی گیاه با خواص درمانی متعدد است. این گیاه در حذف سموم، بهبود عملکرد کبد، پردازش و کاهش سطح بیلیروبین و رفع مشکلات گوارشی نوزادان کاربرد دارد. برای استفاده از شیر خشت جهت درمان زردی نوزادان، ابتدا پودر آن را از داروخانه تهیه کنید. سپس پودر را در آب جوش حل کرده، از صافی عبور دهید و عصاره حاصل را در مقادیر کم و روزانه ۲ الی ۳ بار به نوزاد بدهید.
درمان زردی نوزاد با آرد جو
شاید عجیب به نظر برسد، اما محققان دریافتند که قرار دادن آرد جو الک شده روی پوست نوزاد، همراه با قرار گرفتن در معرض نور، میتواند زردی را بهبود بخشد. آرد جو به طور غیرمستقیم به کاهش سطح بیلیروبین کمک میکند و به عنوان یک آنتیاکسیدان عمل میکند.
شستشوی دست و پای نوزاد با عرقیجات
حمام درمانی یا شستشوی دست و پای نوزاد با عرقیجاتی مثل عرق کاسنی و شاهتره تاثیر بسزایی کاهش زردی دارد. دقت کنید اگر با عرقیجات سرد یا در دمای محیط این کار را انجام دهید ممکن است دمای بدن نوزاد افت کند؛ بنابراین بهتر است اول کمی آن را روی حرارت ملایم مثل حرارت بخار آب، گرم کنید و سپس دست و پای نوزاد را با آن بشویید.
حمام درمانی با عصاره گیاهانی مثل گل ختمی
استفاده از عصاره گیاهانی مانند گل ختمی یا گل بنفشه برای شستن بدن نوزاد شیوهای مفید برای کنترل زردی در طب سنتی است. دقت کنید این روش تنها زمانی کارساز است که زردی خفیف باشد. اما زمانی که زردی نوزاد شدید است باید این روش را در کنار روش های دیگری مثل استفاده از دستگاه فتوتراپی بکار برد.
ماساژ شکم نوزاد با روغن لیمو یا رزماری
روغن درمانی یکی از روشهای موثر در طب سنتی برای کاهش زردی نوزاد است. استفاده از روغنهایی همچون روغن لیمو و رزماری برای ماساژ شکم نوزاد یا حتی ماساژ کف پا، باعث بهبود عملکرد کبد شده و میزان بیلیروبین خون را کاهش میدهند.
درمان زردی نوزاد با ماهی قرمز / درمان زردی نوزاد با ماهی زنده
برخی بر این باورند که قرار دادن پای نوزاد در حوض یا ظرفی که ماهی قرمز در آن قرار دارد، میتواند زردی را تسکین دهد. با این حال، هنوز هیچ تحقیق علمی این روش را تایید نکرده است.
درمان زردی نوزاد از نظر اساتید طب سنتی و اسلامی
درمان زردی نوزاد از نظر دکتر خیراندیش
از دیدگاه دکتر خیراندیش درمان سریع زردی نوزاد، شامل استفاده از روشهای زیر است:
- مصرف شیر خشت و ترنجبین
- حجامت گوش نوزاد برای خروج جزئی خون
- مصرف آب خرفه توسط نوزاد
- مصرف عرق کاسنی توسط مادر
برای مطالعه کامل روش درمان زردی نوزاد از نظر حکیم خیراندیش به همراه ویدیو توضیحات ایشان، مقاله ” درمان زردی نوزاد دکتر خیراندیش ” را مطالعه نمایید.
درمان زردی نوزاد از نظر استاد ضیایی
از دیدگاه دکتر ضیایی، درمان زردی نوزاد میتواند شامل موارد زیر باشد:
- دادن آب پوست کدو سبز به نوزاد
- حذف تمام چربیها از رژیم غذایی مادر به جز روغن زیتون
- مصرف روزانه ۱ الی ۳ لیوان آب سیب تازه توسط مادر
درمان زردی نوزاد از نظر آیت الله تبریزیان
آیتالله تبریزیان بیان کردهاند که برای رفع زردی نوزادان، میتوان به صورت موضعی از ترنجبین استفاده کرد. در این روش میتوان یک دستمال تمیز آغشته به محلول آب و ترنجبین را روی پیشانی یا گوشهای نوزاد گذاشت تا ترنجبین فرصت نفوذ به پوست و رفع زردی را پیدا کند.
درمان زردی نوزاد از نظر دکتر روازاده
- توصیههای دکتر روازاده برای درمان زردی نوزادان شامل این مواردند:
- مصرف شیر خشت همراه با نوردرمانی
- استعمال آرد جو روی صورت و دور ناف نوزاد
- شستشوی بدن نوزاد با عرق کاسنی و آب ولرم
- ایجاد خراش کوچک با حجامت در پشت گوش نوزاد
مزیت استفاده از روشهای طب سنتی برای درمان زردی نوزاد
از جمله مزایایی که میتوان برای درمان یرقان نوزاد با طب سنتی در نظر گرفت این است که:
- این روشها معمولا ایمن هستند و مشکل جدیدی برای نوزاد ایجاد نمیکنند.
- معمولا روشهای سختی نیستند و نیاز به تجربه ندارند و با اندکی مطالعه و مشاوره گرفتن از یک متخصص طب سنتی براحتی در خانه قابل انجام هستند.
- درمانهای ارزانی هستند و نیاز به هزینه کردن زیاد ندارند.
- در دسترس هستند و در هر عطاری پیدا میشوند.
- به خوبی علائم را کنترل میکنند و اگر زود استفاده شوند از تشدید بیماری پیشگیری میکنند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
دقت کنید اگر از روشهای طب سنتی برای درمان زردی استفاده میکنید حتما زیر نظر پزشک اطفال باشد. تمامی روشهای طب سنتی باید در کنار دارو و روشهایی که پزشک تجویز میکند صورت گیرد تا از بروز مشکلاتی مثل تشدید زردی و در نتیجه آسیب و عقبماندگی ذهنی پیشگیری شود. در صورتی که از روشهای طب سنتی استفاده میکنید اما رنگ پوست نوزاد بهتر نشد و یا با علائمی همچون موارد زیر همراه بود به پزشک مراجعه کنید:
- تب بالای 37 درجه
- بیحالی نوزاد
- گریههای زیاد
- زرد شدن کف پای نوزاد
- آشفتگی و ناآرامی زیاد نوزاد
- زرد شدن بیش از حد صورت
سوالات متداول
آیا پیاز خوردن در طب سنتی باعث زردی نوزاد میشود؟
به عقیده برخی متخصصان طب سنتی اگر مادر شیرده پیاز یا سیر بخورد، زردی نوزاد تشدید میشود. اما اگر این سبزیجات رو به صورت پخته میل کند مشکلی ایجاد نمیشود.
چه عرقیجاتی باعث درمان زردی نوزاد می شوند؟
غرقیجاتی مانند عرق کاسنی، بید ، شاتره، گشنیز و خارشتر در درمان یرقان موثر هستند؛ زیرا این عرقیجات جزو عرقهای گیاهی سرد بوده و حرارت بدن نوزاد را پایین میآورند.



پرسش و پاسخ؛