اگر چه بهترین و کم عارضه ترین راهکار برای درمان زردی نوزاد استفاده از دستگاه فتوتراپی است اما حکیمان طب سنتی مانند دکتر خیراندیش یک سری توصیه ها دارند که میتواند فرایند بهبود را تسریع بخشد.
مهمترین راهکار درمان زردی نوزاد دکتر خیراندیش اصلاح رژیم غذایی مادر و استفاده از مواد ادرارزا، شستشوی نوزاد با عرق های سرد مانند کاسنی، مصرف شیر خشک و ترنجبین است.
در این مطلب از مجلهی نوزادیار تصمیم داریم به بررسی درمان زردی نوزاد با دکتر خیراندیش بپردازیم. بنابراین اگر دوست دارید در این مورد اطلاعات بیشتری کسب کنید، با ما همراه شوید.
راهکارهای دکتر خیراندیش برای درمان زردی نوزاد
در متون طب سنتی درمان زردی نوزاد دکتر خیراندیش به عنوان یک سری توصیه مهم ذکر شده است. از مهمترین این توصیهها میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
1- مصرف آب خرفه توسط مادر
خرفه یک گیاه آبدار است که در دو طعم ترش و شیرین یافت میشود. چنانچه دوست دارید به راهکارهای درمان زردی نوزاد دکتر خیراندیش عمل کنید، توصیه میشود مقداری خرفه را با آب مخلوط و بر روی حرارت قرار دهید. کافی است این گیاه به مدت 10 دقیقه روی حرارت باشد، سپس آن را نوش جان کنید.
2- مصرف ترنجبین توسط مادر
دکتر خیراندیش ترنجبین را یکی از بهترین داروهای طب سنتی برای درمان زردی نوزاد میدانند. او توصیه میکند یک قاشق غذاخوری ترنجبین با 30 سیسی آب داغ مخلوط و از صافی رد شود. سپس توسط مادر مصرف گردد. با مصرف این گیاه نیاز است مادر در طول روز به دفعات مکرر عمل شیردهی را انجام دهد تا ترنجبین از طریق شیر به نوزاد برسد.
3- مصرف شیر خشت توسط مادر + فیلم
اکثر متخصصان طب سنتی شیر خشت را یک داروی فوق العاده برای درمان زردی نوزاد میدانند. طب نوین نیز اثرگذاری این ماده بر کاهش بیلیروبین را طی تحقیقات مشخص کرده است.
دکتر خیراندیش توصیه میکند اگر مادر به شیر خشت دسترسی دارد آن را با آب مخلوط کرده به مدت 15 دقیقه روی حرارت قرار دهد. سپس 1 تا 2 وعده در طول روز نوش جان کند. اما اگر دسترسی به شیرخشت ندارید این دو کار را انجام بدید: 1- حجامت پشت گوش نوزاد 2- استفاده از قطره بیلی استاپ
پس در صورت عدم دسترسی مادر به شیر خشت می توان با مشورت پزشک قطره بیلی استاپ که دارای این گیاه است را به رژیم غذایی نوزاد اضافه کرد. مطالعه مقاله ما در رابطه با درمان زردی نوزاد با بیلی استاپ میتواند برای شما مفید باشد.
فیلم زیر توضیحات استاد خیراندیش در خصوص درمان زردی نوزاد با شیرخشت و در نبود آن، حجامت از پشت گوش نوزاد هست که می توانید مشاهده نمایید:
4- مصرف مخلوط عرق شاهتره و کاسنی توسط مادر
طبق پیشنهادهای درمان زردی نوزاد دکتر خیراندیش، بهتر است مادر در روزهای اولیه زایمان حدود 3 پیمانه عرق شاهتره و 3 پیمانه عرق کاسنی را مخلوط و 3 تا 5 وعده در طول روز نوش جان کنند. این عرقیات دارای طبع سرد به افزایش شیر مادر کمک کرده و از طریق شیر مادر موجب افزایش ادرار نوزاد و در نتیجه تسریع دفع بیلیروبین خون میشود.
5- شستشوی نوزاد با عرق شاهتره و کاسنی
شستشوی نوزاد با عرقهای سرد طبیعی مانند عرق شاهتره و کاسنی چندین وعده در روز میتواند حرارت بدن را کاهش داده و با تاثیر بر بیلیروبینهای نفوذ کرده در رنگدانههای پوست، موجب درمان زردی نوزاد شود.
یکی از مهمترین توصیههای دکتر خیراندیش برای درمان زردی نوزاد این است که سعی کنید چندین وعده در طول روز بدن نوزاد را با عرقهای شاهتره و کاسنی شستشو دهید.
- حدود 17 سال پیش زمانی که مادرم زایمان کرد پزشکان تشخیص دادند که خواهر کوچکم به زردی مبتلا است. به همین دلیل با مشورت پزشک یک دستگاه زردی نوزاد اجاره کردیم و حدود 24 ساعت او را زیر دستگاه قرار دادیم. به توصیه مادر بزرگم که در زمینهی طب سنتی اطلاعات مفیدی دارد، نوزاد را چندین وعده در روز با عرق شاهتره شستشو دادیم. همین کار فرآیند درمان زردی را تسریع بخشید.
استفاده از خمیر آرد جو
یکی از مهمترین راهکارهای درمان زردی نوزاد دکتر خیراندیش استفاده از خمیر آرد جو است. در این روش آرد جو با آب مخلوط شده و به شکل خمیر درمیآید. خمیر حاصل شده بر روی پوست نوزاد به مدت چندین دقیقه قرار داده شده و سپس با پارچه لطیف پاک میشود.
ما قبل تر در رابطه با تاثیر آرد جو بر درمان زردی در مجله آموزشی نوزادیار مطلبی نوشته ایم که با خواندن آن میتوانید اطلاعات بیشتری در این باره کسب کنید.
پرهیز از مصرف مواد غذایی دارای طبع گرم
آنچه که من از کودکی تا به حال به یاد دارم، استفاده از مواد غذایی دارای طبع سرد توسط مادر در روزهای اولیه زایمان است. در زمانهای قدیم از این راهکار برای کاهش میزان بیلیروبین و درمان زردی استفاده میشده است. دکتر خیراندیش نیز تاکید بسیار زیادی بر این مورد دارد. وی توصیه میکند مادر پس از زایمان از مصرف مواد غذایی دارای طبع گرم بپرهیزد و به مصرف مواد خنک و دارای طبع سرد روی آورد. طبق این توصیه مصرف کاچی، زعفران، زنجبیل، روغن زرد، خاگینه و دیگر مواد دارای طبع گرم باید قطع شود.
دکتر خیراندیش تاکید بسیار زیادی بر مصرف آب هندوانه برای درمان زردی نوزاد نیز دارد. مادرانی که در فصول گرم سال زایمان میکنند، میتوانند با مصرف هندوانه و شیردهی مکرر پس از آن موجب افزایش ادرار فرزند خود شوند.
“Logistic regression analysis demonstrated a significant association between neonatal bilirubin levels and maternal consumption of ‘dietary heat intensity’ foods, particularly warm-classified carbohydrates, fruits, and vegetables.”
«تحلیل رگرسیون لجستیک نشان داد که بین سطح بیلیروبین نوزاد و مصرف غذاهایی با «شدت گرمای رژیمی» توسط مادر، بهویژه کربوهیدراتها، میوهها و سبزیجات با طبیعت گرم، ارتباط معنادار وجود دارد.» منبع
رژیم غذایی مادر برای درمان زردی نوزاد
آخرین راهکار درمان زردی نوزاد دکتر خیراندیش اصلاح رژیم غذایی مادر است. برای این اقدام کافی است مواد غذایی موجود در جدول زیر در رژیم مادر قرار گیرد:
| دسته غذا | غذاها و نوشیدنیهای مناسب |
| غذاهای اصلی | آش یا سوپ جو، سیرابی و شیردان |
| میوهها و سبزیجات | خیار، هندوانه، مرکبات، خرفه، گشنیز |
| آبمیوهها | آب زرشک طبیعی، آب انار ملس طبیعی |
| عرقیات و دمنوشها | عرق گشنیز، بید، خارشتر، همیشه بهار، جوشانده عناب، سپستان، بنفشه، خطمی، پنیرک، تخم گشنیز، تخم کاسنی، تخم کاهو، تخم خرفه، پوست بید |
فیلم توضیحات حکیم خیراندیش برای درمان زردی نوزاد
کلیپ توضیحات استاد خیراندیش در خصوص درمان و معالجه زردی نوزاد با استفاده از گیاهان دارویی و طب سنتی ایرانی را در پایین مشاهده کنید:
روش های پیشگیری و درمان زردی نوزاد از نظر استاد خیراندیش:
با توجه به اینکه افزایش شیردهی در نوزاد، باعث افزایش دفع و کاهش زردی خواهد شد، بهتر است از چند هفته یک تا دو هفته قبل از زایمان، مصرف موادی که باعث افزایش شیرتان خواهند شد را مد نظر داشته باشید.
- یک هفته قبل از زایمان تا دو هفته بعد از زایمان، روزانه یک لیوان مخلوط عرق کاسنی و شاهتره بنوشید.
- اضافه کردن خاکشیر و ترنجبین یا شیرخشت به ترکیب کاسنی و شاهتره قبل و بعد از زایمان در پیشگیری یا کم کردن شدت زردی نوزاد موثر خواهد بود.
- درصورتی که فرزندتان زرد شد، مادر مصرف گرمی ها (مانند کاچی، مغز گردو، زعفران و …) را کاهش دهد و مصرف مواد غذایی صفرابُر مانند سوپ جو، آلو و کدو را افزایش دهید. در صورت ادامه روند زرد شدن با پزشک نوزادتان تماس بگیرید.
- مراقب یبوست مادر باشید و در صورت بروز یبوست با مصرف ترنجبین ( ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری به شکل جوشیده) و یا شیر خشت آن را برطرف کنید.
نتیجه گیری معالجه زردی نوزاد با نظر حکیم خیراندیش
در این مطلب به بررسی درمان زردی نوزاد دکتر خیراندیش پرداخته و اطلاعاتی را بیان کردیم. فراموش نکنید تاکنون هیچ روشی بهتر و کاربردیتر از دستگاه فتوتراپی برای درمان زردی نوزاد نبوده است. با این وجود عمل به راهکارهای ذکر شده در این مطلب پس از مشورت با پزشک می تواند مفید باشد.

پرسش و پاسخ؛