آیا عفونت ادراری می‌تواند موجب زردی نوزاد شود؟

عفونت ادراری و زردی نوزاد

بررسی‌های علمی انجام شده نشان داده که بین عفونت ادراری و زردی نوزاد ارتباطی مهم وجود دارد که کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. عفونت ادراری می‌تواند با تاثیر بر کلیه‌ها و کبد موجب کاهش دفع بیلی‌روبین از طریق ادرار و مدفوع شود و از این طریق با افزایش زردی نوزاد مرتبط باشد.

تشخیص، مدیریت و درمان عفونت ادراری در نوزادان مبتلا به زردی می‌تواند در روند کاهش میزان بیلی‌روبین موثر باشد.

در این مطلب از مجله‌ی نوزادیار تصمیم داریم در رابطه با تاثیر عفونت ادراری بر زردی نوزاد صحبت کنیم. بنابراین اگر دوست دارید در این مورد بیشتر بدانید، با ما همراه شوید.

ارتباط عفونت ادراری و زردی نوزاد

تحقیقات گسترده‌ای بر روی عفونت ادراری و زردی نوزاد انجام شده که نشان می‌دهد این دو موضوع بر یکدیگر تاثیر می‌گذارند.

در ماه‌های اولیه تولد به دلیل ضعف سیستم ایمنی، احتمال عفونت و بیماری‌ها بسیار بیشتر است. در این بازه زمانی اگر نوزاد دچار عفونت ادراری (UTI) به دلیل مختل شدن فعالیت درست کلیه و کبد دفع بیلی‌روبین از خود دچار مشکل شده و زردی بروز پیدا می‌کند. به همین دلیل زردی نوزادی می‌تواند یکی از مهم‌ترین علائم و حتی گاهی تنها نشانه ابتلای نوزاد به عفونت ادراری (UTI) باشد.

در بیشتر نوزادانی که دلیل مشخصی برای زردی یافت نمی‌شود و این عارضه به جای بهبود روبه‌ تشدید می‌رود باید به عفونت ادراری (UTI) شک کرد.

لازم به ذکر است که عفونت ادراری (UTI) در نوزادان علامت خاصی ندارد، به همین دلیل نیز سخت تشخیص داده می‌شود. هیچ جای نگرانی نیست. چرا که متخصصان نوزادیار با انجام آزمایش در منزل و همچنین ویزیت توسط بهترین متخصص اطفال می‌تواند به شما کمک کند این عارضه را در نوزاد خود تشخیص دهید.

“Urinary tract infection can occur in asymptomatic, jaundiced newborns. Thus, it may be the first in these babies before other signs become evident.”

«عفونت ادراری می‌تواند در نوزادان دارای زردی بدون علائم آشکار رخ دهد. بنابراین، ممکن است این عفونت اولین علامت در این نوزادان باشد پیش از آنکه علائم دیگر نمایان شوند.» منبع

• عفونت ادراری چگونه موجب زردی نوزاد می‌شود؟

در بررسی‌های علمی چندین مکانیسم احتمالی برای ارتباط عفونت ادراری و زردی نوزاد مطرح شده است. از مهم‌ترین این فرضیه‌ها و مکانیسم‌ها، می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

مکانیسم احتمالی	شرح کلیدی (چند کلمه)	نتیجه بر بیلی‌روبین
افزایش گردش انتروهپاتیک	کند شدن حرکت روده، تغییر فلور روده.	بازجذب بیلی‌روبین به خون افزایش می‌یابد.
افزایش تولید بیلی‌روبین (همولیز)	تولید سم توسط باکتری‌های گرم منفی (E. coli)، تخریب گلبول قرمز.	تولید بیلی‌روبین افزایش می‌یابد.
اختلال در متابولیسم کبدی	التهاب سیستمیک، کاهش فعالیت آنزیم UGT.	کاهش کونژوگاسیون (آماده‌سازی برای دفع).
پاسخ التهابی سیستمیک	آزادسازی سیتوکین‌ها (TNF-α، IL-6)، اختلال در عملکرد کبد.	افزایش سطح بیلی‌روبین آزاد در خون.
کاهش دفع کلیوی	اختلال یا نارسایی عملکرد کلیه.	اختلال در دفع فرآورده‌های بیلی‌روبین.

افزایش گردش انتروهپاتیک بیلی‌روبین (بازجذب بیلی‌روبین در روده)

اگر عفونت یا التهاب عمومی باعث کند شدن حرکات روده یا تغییر فلور روده شود، ممکن است بازجذب بیلی‌روبین به خون افزایش یابد (enterohepatic circulation). در چنین شرایطی بیلی‌روبین کونژوگه که به روده می‌رسد توسط β-گلوکورونیدازها از طریق مخاط روده یا باکتری‌های روده‌ای به بیلی‌روبین غیرکونژوگه تبدیل شده و به خون برمی‌گردد.

اگر عفونت دستگاه ادراری باعث تاخیر حرکات روده یا اختلال در عملکرد دستگاه گوارش شود، این بازجذب می‌تواند افزایش یابد.

افزایش تولید بیلی‌روبین از طریق همولیز (تخریب گلبول‌های قرمز)

یکی از فرضیات مهم مطرح شده در رابطه با باکتری‌های عامل عفونت ادراری گونه‌های گرم منفی مانند E. coli است. طبق این نظریه باکتری‌های عامل عفونت ادراری سموم یا آنزیم‌هایی تولید می‌کنند که باعث آسیب به گلبول‌های قرمز خون یا به اصطلاح پزشکی همولیز می‌شود. این همولیز اضافی موجب افزایش بیلی‌روبینی خواهد شد.

بر اساس این فرضیه حتی یک سطح جزئی همولیز که ممکن است در شرایط عادی تشخیص داده نشود می‌تواند اثر بزرگی بر سطح بیلی‌روبین داشته باشد.

اختلال در متابولیسم کبدی بیلی‌روبین (کاهش ظرفیت کونژوگاسیون یا ترشح به صفرا)

دسته دیگری از پژوهشگران معتقدند التهاب ناشی از عفونت سیستمیک یا پاسخ التهابی می‌تواند عملکرد کبد یا آنزیم‌های مرتبط در تبدیل بیلی‌روبین به فرم قابل دفع را با مشکل مواجه کند‌.

آنزیم UDP-glucuronosyltransferase (UGT) که مسئول پیوند دادن بیلی‌روبین با اسید گلوکورونیک (کونژوگاسیون) است، گاهی تحت تاثیر التهاب یا عوامل سیتوکینی کاهش فعالیت پیدا می‌کند.

پاسخ التهابی سیستمیک و سیتوکین‌ها

برخی دیگر از محققان بر این باورند که عفونت سیستمیک باعث آزاد شدن سیتوکین‌ها (مثل TNF-α، IL-1، IL-6) و سایر عوامل التهابی شده و بر عملکرد کبد و صفرا تاثیر می‌گذارد.

طبق این نظریه سیتوکین‌ها موجب اختلال در میکروسوم‌های کبدی یا آنزیم‌های دخیل در کونژوگاسیون شده و جریان خون کبد به دلیل التهاب تغییر می‌یابد. به دنبال این تغییرات اتصال آلبومین به بیلی‌روبین کاهش یافته و موجب افزایش سطح آزاد بیلی‌روبین در خون می‌شود.

کاهش دفع کلیوی یا اختلال کلیوی ثانویه

چنانچه عفونت ادراری باعث اختلال عملکرد کلیه شود، دفع برخی فرآورده‌های متابولیسم بیلی‌روبین مختل دچار اختلال می‌شود.

کاهش عملکرد کلیوی یا نارسایی موجب تجمع بعضی ترکیبات ثانویه یا کاهش حذف برخی فرآورده‌های ثانوی شده و به طور غیرمستقیم بر تعادل بیلی‌روبین تاثیر خواهد گذاشت.

روش‌های تشخیص عفونت ادراری و زردی نوزاد

تشخیص به موقع و اصولی زردی نوزاد نه تنها کیفیت درمان را افزایش می‌دهد، بلکه موجب کاهش استرس والدین نیز خواهد شد.

تجربه والدینی که نوزادشان به عفونت ادراری و زردی نوزاد مبتلا بوده، نشان می‌دهد که هم زمانی این دو عارضه خود را با علائمی چون تب، بی‌قراری و زردی رنگ پوست نشان می‌دهد.

اولین و مهم‌ترین قدم برای تشخیص زردی نوزاد و عفونت ادراری مراجعه به پزشک اطفال است. پزشک با معاینه بالینی و انجام تست‌های آزمایشگاهی می‌تواند به تشخیص قطعی راه یابد.

روش‌ های اصلی تشخیص عفونت ادراری و زردی نوزاد

برای تشخیص زردی نوزاد ناشی از عفونت ادراری راهکارهای زیر مورد استفاده قرار می‌گیرد:

• معاینه بالینی: طی معاینه بالینی پزشک زردی رنگ پوست و چشم نوزاد را بررسی کرده و وجود دیگر علائم مانند بی‌حالی، بی‌قراری، تب و مشکلات تغذیه را بررسی می‌کند. در نوزادان زودرس احتمال ابتلا به عفونت ادراری بالاتر از نوزادانی است که در موعد مقرر متولد شده‌اند.
• تست تشخیص زردی: دو راهکار مهم یعنی آزمایش زردی نوزاد با خونگیری و آزمایش زردی نوزاد بدون خونگیری برای تشخیص میزان بیلی‌روبین خون موجود است. در راهکار اول خونگیری انجام شده و در آزمایشگاه عدد زردی مشخص می‌شود. در روش دوم از دستگاهی به نام بیلی‌چک استفاده می‌شود. این دستگاه بر روی شکم یا پیشانی قرار گرفته و عدد زردی را تخمین می‌زند. لازم به ذکر است در مجموعه نوزادیار امکان انجام هر دو این تست‌ها در منزل وجود دارد.
• بررسی عفونت ادراری: جهت تشخیص عفونت ادراری با استفاده از کاتتر یا آسپیراسیون سوپراپوبیک از ادرار نمونه‌گیری شده و کاشت داده می‌شود. اگر مشخص شود باکتری‌ها در ادرار رشد می‌کنند و گلبول سفید ادرار بالا است، تشخیص عفونت ادراری قطعی می‌شود.
• بررسی‌های تصویربرداری: اگر مشخص شود نوزاد علاوه بر عفونت ادراری به زردی خاص یا شدید مبتلا است، سونوگرافی از کبد و کلیه برای بررسی ناهنجاری‌های احتمالی انجام می‌گیرد.

بهترین روش درمان زردی ناشی از عفونت ادراری

هنگامی که مشخص شود دلیل زردی نوزاد شما عفونت ادراری است باید در اولین فرصت درمان ترکیبی برای هر دو مشکل آغاز شود تا کرنیکتروس یا آسیب کلیوی بروز نکند.

درمان زردی ناشی از عفونت ادراری نوزاد طی مراحل زیر انجام می‌شود:

درمان عفونت ادراری

در اولین مرحله پزشک با بررسی سن و شرایط نوزاد دوز آنتی‌بیوتیک‌ها را مشخص کرده و استفاده از آنتی‌بیوتیک آغاز می‌شود. با مصرف آنتی‌بیوتیک عفونت به مرور کاهش یافته و فعالیت کلیه و کبد به حالت معمول باز می‌گردد. از این طریق دفع بیلی‌روبین نیز بیشتر انجام می‌گیرد.

درمان زردی با فتوتراپی

متاسفانه در نوزادانی که به دلیل عفونت ادراری میزان زردی بالایی دارند، کاهش سطح بیلی‌روبین کمی سخت‌تر و زمان‌برتر است. در چنین شرایطی استفاده از دستگاه‌های پیشرفته فتوتراپی‌ می‌تواند ریسک بروز مشکلات مغزی که در اثر بالا بودن بیلی‌روبین رخ می‌دهد، کاهش می‌یابد.

مجموعه نوزادیار امکان اجاره دستگاه زردی نوزاد در تهران را فراهم کرده است. به راحتی از این مجموعه می‌توانید دستگاه مورد نیاز را اجاره کنید.

تغذیه مناسب و مراقبت خانگی

توجه به تغذیه نوزاد و شیردهی منظم در دوران درمان عفونت ادراری و زردی نوزاد بسیار حائز اهمیت است. این عمل ریسک کم آبی را در نوزاد به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد.

ضروری است والدین در صورت مشاهده هر گونه علائم جدید این موضوع را با پزشک در میان بگذارند.

کنترل و پایش مستمر

برای درمان سریع زردی ناشی از عفونت ادراری میزان بیلی‌روبین و نحوه عملکرد صحیح کلیه باید به صورت منظم بررسی گردد. متخصصان نوزادیار با فراهم کردن امکان ویزیت در منزل و انجام آزمایش زردی نوزاد می‌توانند در این مسیر نیز همراه شما باشند.

مزایای استفاده از خدمات نوزادیار

انتخاب نوزادیار برای درمان زردی نوزاد ناشی از عفونت ادراری دارای مزایای زیر است:

• امکان ویزیت توسط بهترین متخصصان اطفال در منزل
• اجاره بهترین دستگاه‌های زردی به سراسر تهران با ارسال رایگان
• تضمین درمان و امکان بازپرداخت وجه در صورت عدم درمان
• ارائه مشاوره رایگان در کل فرآیند درمان
• پشتیبانی ۲۴ ساعته و آموزش والدین برای مراقبت بهتر از نوزاد در فرآیند درمان
• انجام انواع تست‌های آزمایشگاهی نوزاد در منزل
• دارای ۴ شعبه فعال در سراسر تهران و ارسال دستگاه زردی اجاره شده در کمترین زمان ممکن

نتیجه‌ گیری بررسی عفونت ادراری و زردی نوزاد

در این مطلب به بررسی تاثیر عفونت ادراری روی زردی نوزاد پرداختیم. بهتر است در صورت مشاهده علائمی چون تب، بی‌حالی و بی‌قراری و زرد شدن رنگ پوست هر چه سریع‌تر نسبت به درمان عفونت ادراری و زردی نوزاد بپردازید. اینگونه فرصت طلایی درمان را حفظ کرده و احتمال بروز مشکلات ثانویه را به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد.

برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره رایگان با شماره تلفن 09302525155 و 02128425070 تماس بگیرید.

 

منابع:

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3271416/

https://medcraveonline.com/JPNC/the-pathophysiology-of-neonatal-jaundice-in-urosepsis-is-complex-with-mixed-bilirubin.html

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3271416/